Denk aan die strakke kantoortorens, glas van vloer tot plafond; daar is zonwerende beglazing geen luxe, nee, het is een absolute noodzaak. Zonder, zou het binnen al snel een broeikas worden, met alle gevolgen van dien voor productiviteit en die torenhoge energierekening. Of die moderne woning, zo’n architectonisch hoogstandje met een forse glaspui die uitkijkt op de tuin, pal op het zuiden – daar wil je in de zomer toch geen sauna-effect? Een serre, bijvoorbeeld, die fantastische toevoeging aan je huis, verandert in de zomer zonder deze beglazing al gauw in een onbruikbare oven. Ook bij dakramen en lichtstraten, waar de zon ongefilterd binnentreedt, zie je het terug. Zelfs in de etalages van winkels, waar producten beschermd moeten worden tegen verkleuring en de winkel zelf koel moet blijven voor comfortabel winkelen, speelt het een onmiskenbare rol. De toepassingen zijn legio, de voordelen direct merkbaar, van een prettiger binnenklimaat tot aan die besparing op de koelkosten.
De toepassing van zonwerende beglazing staat onlosmakelijk in verbinding met de wettelijke eisen omtrent energieprestatie van gebouwen, met name in Nederland zoals vastgelegd in het Bouwbesluit. Sinds de introductie van Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG) is de focus op het beperken van de energiebehoefte voor verwarming én koeling aanzienlijk verscherpt. Zonwerende beglazing speelt hierin een cruciale rol.
De g-waarde, oftewel de zonnetoetredingsfactor, van glas is een sleutelparameter bij de energieprestatieberekening conform de NTA 8800. Een lagere g-waarde betekent minder warmte-instraling door de zon, wat direct bijdraagt aan een reductie van de koelbehoefte van een gebouw. Dit is met name relevant voor grote glasoppervlakken, waar een ongecontroleerde zonnewinst snel tot oververhitting leidt, en dus tot een hogere energievraag voor actieve koeling. De keuze voor specifieke zonwerende beglazingstypen kan zodoende doorslaggevend zijn om aan de BENG-eisen voor de koelbehoefte te voldoen.
Verder moet beglazing, als bouwproduct, voldoen aan de Europese Bouwproductenverordening (CPR). Dit impliceert dat zonwerende beglazing voorzien moet zijn van een CE-markering, waaruit blijkt dat het product voldoet aan geharmoniseerde normen en specificaties. De prestaties, waaronder de g-waarde en lichttransmissie (LTA), worden gemeten en gedeclareerd volgens normen zoals NEN-EN 410 (voor de bepaling van licht- en zonne-energietransmissie) en NEN-EN 673 (voor de berekening van de warmtedoorgangscoëfficiënt, de U-waarde). Deze normen waarborgen een eenduidige methodiek voor het vaststellen van de cruciale prestatiekenmerken van het glas, essentieel voor zowel de ontwerper als de gebruiker.
De noodzaak tot zonwering, om gebouwen te beschermen tegen overmatige warmte-instraling, is zo oud als de bouw zelf. Oorspronkelijk vertrouwde men op architectonische elementen als luifels, overstekken en diepliggende ramen, of op aanpassingen in het materiaal zelf, zoals dikkere muren. Echter, met de opkomst van grotere glasoppervlakken in de moderne architectuur, met name in de naoorlogse periode, werd een directere aanpak vereist. Dit had alles te maken met de wens voor meer daglichttoetreding en esthetiek, maar bracht al snel de uitdaging van oververhitting met zich mee, vooral in kantoor- en utiliteitsbouw.
De vroegste vormen van specifiek zonwerende beglazing, zo kunnen we stellen, waren getinte glassoorten. Denk hierbij aan glas waarin tijdens het productieproces metaaloxiden werden toegevoegd om een absorberend effect te creëren, bekend als massa-gekleurd glas. Dit verminderde de warmtetoetreding, maar had vaak een aanzienlijk negatieve impact op de lichttransmissie en de kleurweergave, wat niet altijd even wenselijk bleek. Het was een compromis, zeker, maar wel een eerste stap. De echte revolutie kwam met de ontwikkeling van dunne-filmcoatings.
Vanaf de jaren ’70 en ’80 van de vorige eeuw, mede ingegeven door een groeiend energiebewustzijn en de behoefte om koellasten te reduceren, zag men de introductie van coatings op glasoppervlakken. Deze coatings, vaak bestaande uit metaaloxiden of edelmetalen, werden in vacuümkamers op het glas aangebracht. Aanvankelijk lag de focus bij dergelijke coatings vaak op warmte-isolatie (Low-E glas), bedoeld om warmteverlies naar buiten te beperken. Gaandeweg, met verfijning van de technologie, werden coatings ontwikkeld die specifiek in staat waren om selectief zonnewarmte te reflecteren, terwijl ze een hoge mate van zichtbaar licht doorlieten. Dit betekende een enorme sprong voorwaarts, aangezien hiermee een balans kon worden gevonden tussen comfort, energiezuinigheid en esthetiek.
De afgelopen decennia zijn deze technieken verder geoptimaliseerd. De g-waarde (zonnetoetredingsfactor) is een cruciaal begrip geworden in de bouwregelgeving, met steeds strengere eisen voor de energieprestatie van gebouwen. Deze verschuiving heeft de industrie gedwongen tot continue innovatie, resulterend in steeds efficiëntere en multifunctionele zonwerende beglazing, vaak geïntegreerd in HR++ of HR+++ isolatieglas. De ontwikkeling, dat is duidelijk, is er een geweest van grove mechanische zonwering naar steeds intelligentere, materiaalkundige oplossingen die onzichtbaar hun werk doen in de gevel.
Joostdevree | Nl.wikipedia | Encyclo | Gathering.tweakers | Solarmagazine | Pladeko | Weemaesglas | Glashandelonline | Zichtbaargoed | Glashandelnoord | Timmerman | Newglasstech | Fundainbusiness