De vervaardiging van deze beglazing vindt plaats in een geconditioneerde fabrieksomgeving waar de opbouw van de ruit van binnenuit begint. Eerst worden de glasbladen op maat gesneden en door een wasmachine geleid om elke verontreiniging te verwijderen. Een essentieel onderdeel is de afstandhouder. Dit is een hol profiel van aluminium of staal dat exact de breedte van de spouw bepaalt. In dit profiel bevinden zich hygroscopische korrels, een droogmiddel dat achtergebleven moleculair vocht uit de opgesloten lucht absorbeert. Zonder dit middel zou de ruit bij temperatuurwisselingen direct van binnenuit beslaan.
Het samenstellen gebeurt op een verticale of horizontale perstafel. Op beide zijden van het afstandskader wordt een primaire afdichting van butyl aangebracht, een plakkerig materiaal met een zeer lage dampdoorlatendheid. De glasplaten worden tegen het kader geperst, waardoor een luchtdicht compartiment ontstaat. Om de constructie mechanische sterkte te geven en de spouw definitief te isoleren van weersinvloeden, wordt de rug van het profiel afgesloten met een secundaire kitrand. Deze dikke laag van polysulfide, polyurethaan of silicone vormt de buitenste barrière. Bij het plaatsen in een kozijn rust het glaspakket op steunblokjes, waarbij ventilatie rondom de randafdichting noodzakelijk is om degradatie van de kit door stilstaand water te vermijden.
In de volksmond is Thermopane synoniem voor alles wat uit twee glasplaten bestaat. Technisch klopt dat niet. We maken een scherp onderscheid tussen de klassieke Thermopane-variant en de modernere hoogrendementsbeglazing. De originele variant, ook wel standaard dubbelglas genoemd, herken je aan de luchtgevulde spouw. Geen coatings. Geen edelgassen. Gewoon droge lucht tussen twee bladen. De isolatiewaarde blijft steken rond de 2,8 W/m²K. Dat is een wereld van verschil met de huidige standaarden.
De evolutie van dit type beglazing leidde tot de HR-classificaties die we vandaag kennen. Waar de klassieke Thermopane ophoudt, begint HR-glas. De varianten volgen elkaar snel op:
Hoewel men in de verkoop vaak nog spreekt over 'dik Thermopane', doelt men bijna altijd op de HR++ variant. De dikte van de spouw varieert meestal tussen de 6 en 20 millimeter. Een dunnere spouw bij oude Thermopane-ruiten resulteert vaak in een lagere isolatiewaarde door snellere koudeoverdracht via de luchtstroming binnenin.
Thermopane is een isolatiebegrip, geen veiligheidsbegrip. Toch worden deze types vaak gecombineerd. Men kan een Thermopane-opbouw maken waarbij één van de glasbladen gelaagd is (met folie) of gehard (thermisch behandeld). Dit verandert de thermische eigenschappen nauwelijks, maar wel de letselveiligheid. Het is een misverstand dat standaard Thermopane inbraakwerend is. Zonder specifieke toevoegingen breekt het net zo makkelijk als enkel glas. Het gaat puur om de thermische scheiding. De spouw maakt het verschil. De rest is extra.
Stel, je inspecteert een woning uit 1975. In de houten kozijnen zie je de zilverkleurige aluminium strips tussen de glasbladen. Soms staat de naam subtiel in het metaal gestanst. Dit is Thermopane in de praktijk. Functioneel, maar thermisch achterhaald. De bewoners klagen over kouval bij het raam, ondanks dat het 'dubbel glas' is.
In de dagelijkse bouw- en adviespraktijk kom je deze situaties vaak tegen:
Kijk naar de afstandhouder. Is deze van glimmend aluminium? Geen zwarte kunststof 'warm-edge' rand? Dan heb je vrijwel zeker te maken met de klassieke variant. Degelijk voor zijn tijd. Nu een kandidaat voor de glasbak.
De techniek achter Thermopane vindt zijn oorsprong in de Verenigde Staten van de jaren dertig. Ingenieur Charles Haven patenteerde in 1930 een methode om twee glasbladen met een metalen strip en soldeer luchtdicht te verbinden. De Libbey-Owens-Ford Glass Company commercialiseerde dit concept. In Europa kwam de doorbraak pas echt op gang na de Tweede Wereldoorlog. De wederopbouwperiode vroeg om innovatie en verbeterd wooncomfort. Duitse licentiehouders introduceerden de merknaam op de Europese markt, waar het al snel een synoniem werd voor alle vormen van dubbele beglazing.
Technisch gezien waren de vroege exemplaren anders opgebouwd dan de huidige ruiten. In de beginjaren werd vaak geëxperimenteerd met een loodrandafdichting of zelfs het direct aan elkaar smelten van de glasranden. Dit laatste type, de volglas-variant, was nagenoeg ongevoelig voor lekkage maar bleek commercieel minder aantrekkelijk door de hoge productiekosten. De introductie van de aluminium afstandhouder gecombineerd met organische kitten in de jaren zestig en zeventig maakte massaproductie mogelijk. De oliecrisis van 1973 veranderde de markt definitief. Wat voorheen een luxeoptie was, werd een bittere noodzaak voor energiebesparing in de woningbouw. Pas eind jaren tachtig verloor de klassieke Thermopane-ruit terrein door de ontwikkeling van dunne metaalcoatings en de overstap op edelgassen in de spouw, wat leidde tot de huidige generatie hoogrendementsglas.
Kennisbank.regionaalenergieloket | Nissinkglass | Glas | Aartbouman | Kostenglaszetter | Glas-gigant