De WION, formeel de Wet informatie-uitwisseling ondergrondse netten, stond in de volksmond en binnen de sector steevast bekend als de 'grondroerdersregeling'. Een noemer die direct de kern van de wet raakte: het reguleren van informatie-uitwisseling voor iedereen die de grond beroerde.
Echter, de WION is geen statisch begrip gebleven. In 2018 werd zij vervangen door een opvolger: de Wet informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten en netwerken, afgekort WIBON. Waar de WION zich uitsluitend richtte op de ondergrond, een cruciaal, doch beperkt, toepassingsgebied, verbreedt de WIBON de horizon aanzienlijk. Deze omvat nu expliciet ook de bovengrondse netten en netwerken. Een niet te onderschatten verandering, want de complexiteit van onze infrastructuur kent immers zelden eenduidige grenzen.
De transitie van WION naar WIBON markeerde bovendien een verhoogde eis aan de kwaliteit en het formaat van de uitgewisselde data. De WIBON stuurt aan op een verdere digitalisering, waarbij het aanleveren van informatie in vectorformaat de standaard is geworden. Dit draagt bij aan een nauwkeuriger en efficiënter beheer van de informatie, essentieel om graafschade in al zijn verschijningsvormen – of het nu onder of boven de grond is – proactief te minimaliseren. Het is dus geen simpele naamswijziging geweest; het betrof een fundamentele upgrade van de regelgeving, gericht op een bredere bescherming van onze vitale infrastructuur.
WION in de praktijk. Hoe zag dat er nu uit, zo’n graafmelding in een tijdperk dat digitale precisie nog in de kinderschoenen stond? Het was een procedure, noodzakelijk. Hier wat concrete voorbeelden, situaties die destijds dagelijkse kost waren op menig bouwplaats.
Stelt u zich een aannemer voor, belast met de aanleg van een simpele toegangsweg naar een nieuw bedrijfsverzamelgebouw. Een ‘klein’ project, zou je denken. Echter, voordat de eerste schep de grond in kon, was de KLIC-melding een absolute vereiste. Via het Kadaster kwamen de tekeningen binnen: een wirwar van elektriciteitskabels, glasvezelverbindingen, zelfs een oude waterleiding van het naastgelegen pand. Zonder die informatie? Een gok, een duur risico op graafschade die het hele project kon lamleggen.
Of neem het voorbeeld van een gemeente die besluit tot een grondige herinrichting van een stadsplein. Niet zomaar wat sierbestrating, nee, ook de complete ondergrondse infrastructuur moest worden aangepakt. De afdeling Stadsbeheer diende een uitgebreide melding in. Plots verschijnen er kaarten van netbeheerders, soms handgetekend, andere keren al digitaal, maar lang niet altijd in een uniforme, gemakkelijk te verwerken vorm. Een puzzel; met elk stukje informatie – een gasleiding hier, een telecomkabel daar – moest de hoofdaannemer zijn graafplan nauwkeurig finetunen. Een complexe operatie, waar een misstap verstrekkende gevolgen kon hebben voor omwonenden en de stedelijke dienstverlening.
Zelfs bij schijnbaar routineuze werkzaamheden, zoals het vervangen van straatverlichting in een woonwijk, was de WION onverbiddelijk. De installateur van de nieuwe lichtmasten moest te allen tijde de KLIC-procedure volgen. Men wilde immers voorkomen dat bij het plaatsen van een nieuwe mast per ongeluk een bestaande, actieve kabel geraakt werd. Het resultaat? Een dossier vol kaarten, zorgvuldig bestudeerd door de ploegleider, de graafwerkzaamheden met de hand of onder voortdurende supervisie verricht. Een kleine ingreep, maar met potentieel grote onderbrekingen als de wet niet nageleefd werd.
De aanpak van graafschade in Nederland is fundamenteel verankerd in specifieke wetgeving. Tot 2018 vormde de Wet informatie-uitwisseling ondergrondse netten, beter bekend als WION, hiervoor de basis. Deze wet legde de wettelijke plicht op aan grondroerders om voorafgaand aan graafwerkzaamheden een melding, de zogenaamde KLIC-melding, in te dienen bij het Kadaster. Tegelijkertijd verplichtte de WION netbeheerders om naar aanleiding van zo’n melding accurate informatie over hun ondergrondse infrastructuur te verstrekken.
Met de introductie van de Wet informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten en netwerken (WIBON) in 2018, is deze regelgeving geactualiseerd en uitgebreid. De WIBON volgt de WION op en verbreedt de reikwijdte van de wet expliciet naar zowel ondergrondse als bovengrondse netten en netwerken. Dit betekent een continuering van de meldingsplicht en de informatievoorziening, nu echter met een bredere scope en, niet onbelangrijk, strengere eisen aan de kwaliteit en het formaat van de uitgewisselde data, veelal gericht op digitale vectorinformatie.
Joostdevree | Bouwtotaal | Gemeentebestuur.leusden | Goconnectit | Bkhf | Caldwellkearns | Wionews