De uitvoering begint vrijwel altijd in de gecontroleerde omgeving van een fabriek of gespecialiseerde werkplaats. Precisie is hier geen luxe maar een harde voorwaarde. De hechting tussen het glasvlak en het aluminium adapterprofiel vormt de kern van de techniek, waarbij de contactoppervlakken herhaaldelijk worden gereinigd met specifieke oplosmiddelen totdat elke moleculaire verontreiniging is verdwenen. Reinigen, primeren, aanbrengen. Men plaatst een spacer tape, meestal van opencellig polyurethaan, die als tijdelijke fixatie dient en de exacte diepte van de kitvoeg dicteert.
Vervolgens wordt de structurele siliconenkit ingebracht. Dit is een handeling die uiterste concentratie vereist om luchtinsluitingen te voorkomen, omdat bellen in de kit de constructieve integriteit en de overdracht van windbelasting direct negatief beïnvloeden. Het glas rust daarna. Pas na volledige uitharding, wat afhankelijk van de kitsoort en omgevingsfactoren dagen kan duren, worden de samengestelde elementen naar de bouwlocatie getransporteerd. Op de bouwplaats vindt de uiteindelijke montage plaats via een mechanische borging aan de binnenzijde, waarbij zogenaamde 'toggles' of klemblokjes in de groef van het adapterprofiel grijpen om het gewicht en de windlast over te dragen op de achterliggende gevelstructuur. De buitenzijde blijft volledig vrij van profielen. De smalle ruimtes tussen de aangrenzende glasplaten worden als laatste handeling gedicht met een compatibele weersbestendige kitvoeg, waardoor de gevel transformeert tot een ononderbroken, monolithisch schild tegen de elementen.
In de praktijk valt structuurbeglazing uiteen in twee hoofdcategorieën die de esthetiek van de gevel dicteren. Bij tweezijdige structuurbeglazing worden slechts twee zijden van het glaspaneel — meestal de verticale zijden — structureel aan het frame verlijmd. De horizontale zijden worden op de traditionele wijze ondersteund door glasprofielen of lijsten. Dit creëert een gevelbeeld met sterke verticale lijnen en een ononderbroken horizontale transparantie. De vierzijdige variant elimineert elk zichtbaar buitenprofiel. Hierbij worden alle zijden verlijmd, wat resulteert in een volledig vlakke glaswand. Geen uitstulpingen. Alleen glas en kit.
Niet elke variant vertrouwt uitsluitend op de lijmnaad voor het dragen van het eigen gewicht van het glas. Er bestaan systemen waarbij een klein U-profiel in de randafdichting van het isolatieglas is opgenomen. Dit profiel maakt mechanische borging met 'toggles' of klemmen aan de binnenzijde mogelijk. De kit verzorgt de windweerstand. De mechanische klem houdt de ruit op zijn plek. Dit biedt een extra veiligheidsmarge en vergemakkelijkt de montage van zwaardere ruiten op grote hoogte.
Vaak ontstaat er verwarring met point-fixed beglazing of puntgevels. Hoewel beide technieken streven naar maximale transparantie, is de mechanica tegenovergesteld. Waar structuurbeglazing de krachten verdeelt via een doorlopende kitnaad langs de glasrand, concentreert puntbeglazing de spanning rondom boorgaten en bouten (rotules). Een ander verwant systeem is de vliesgevel met vlakke afdekkappen. Hierbij lijkt de gevel op structuurbeglazing, maar de ruit wordt nog steeds mechanisch ingeklemd door profielen. Echte structuurbeglazing kent geen mechanische klemming die voorbij het glasoppervlak steekt.
| Kenmerk | 2-zijdig SG | 4-zijdig SG | Puntbeglazing |
|---|---|---|---|
| Zichtbare profielen | Horizontaal of verticaal | Geen | Geen (bouten zichtbaar) |
| Krachtoverdracht | Gemengd: mechanisch en kit | Volledig via kitnaad | Via boorgaten en rotules |
| Uiterlijk | Lijneffect | Monolithisch vlak | Transparant met accenten |
De glasopbouw zelf kent variaties die cruciaal zijn voor het eindresultaat. Stepped glass (trapsgewijs geslepen glas) is een variant waarbij de buitenruit groter is dan de binnenruit. De overstekende rand dekt de structurele kitvoeg en het adapterprofiel volledig af. Dit geeft een nog strakker uiterlijk en beschermt de primaire kitnaad tegen UV-belasting en weersinvloeden. Bij gecoat glas, zoals zonwerende beglazing, is vaak edge deletion noodzakelijk. De functionele coating wordt aan de randen weggeslepen. De kit grijpt direct op het glasvlak. Zonder deze handeling kan de hechting falen als de coating loslaat van de glasplaat. Geen risico toegestaan.
Denk aan een modern hoofdkantoor in een zakendistrict. De gevel oogt als één massieve glasplaat waarin de wolken onverstoord reflecteren. Geen aluminium afdekkappen die schaduwen werpen of de verticale lijnen onderbreken. Hier is vierzijdige structuurbeglazing toegepast. De ruiten sluiten met een minimale kitvoeg op elkaar aan, waardoor het gebouw een monolithisch en technologisch hoogwaardig karakter krijgt. Het ontbreken van uitstekende delen voorkomt bovendien de ophoping van vuil langs de randen.
In een luxe penthouse of een representatieve entreehal wenst een architect vaak een onbelemmerd zicht op de omgeving. Waar traditionele kozijnen op de hoek een dikke stijl vereisen, maakt structuurbeglazing een 'glas-op-glas' hoek mogelijk. Twee ruiten ontmoeten elkaar in een hoek van 90 graden zonder tussenkomst van een profiel. Een structurele kitvoeg houdt de bladen bij elkaar. Maximale transparantie. Een visuele overgang die vrijwel wegvalt in het interieur.
Een flagshipstore van een exclusief kledingmerk maakt gebruik van verdiepingshoge glaspanelen. Om de aandacht volledig op de etalage te vestigen, is gekozen voor tweezijdige structuurbeglazing. De horizontale naden zijn profielloos verlijmd, terwijl de verticale zijden in een slank profiel geklemd zitten. Dit benadrukt de hoogte van het pand. Het glas lijkt als een dunne huid voor de constructie te hangen. Geen visuele ruis door zware glaslatten.
Bij de upgrade van een gedateerd betongebouw wordt een nieuwe schil van structuurbeglazing geplaatst. De bestaande structuur blijft behouden, maar het uiterlijk transformeert volledig. De ruiten worden met adapters op een achterliggend raster gemonteerd. Van buitenaf zie je enkel een strak lijnennet van kit. Het gebouw krijgt een moderne, lichte uitstraling zonder dat de hoofddraagconstructie ingrijpend gewijzigd hoeft te worden.
Voor de Nederlandse praktijk vormt het Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL) het overkoepelende wettelijke kader. Het stelt eisen aan de constructieve veiligheid en de gebruiksveiligheid van de gevel. De norm NEN-EN 13022 specificeert de eisen voor het glas in gebouwen voor wat betreft de structurele kitbeglazing. Fabrikanten moeten een Europese technische beoordeling (ETA) kunnen overleggen voor het volledige systeem. Zonder bijbehorende CE-markering is toepassing in een gevelconstructie simpelweg niet toegestaan. Alles draait om de aantoonbaarheid van de kwaliteit.
Soms schrijft de regelgeving aanvullende mechanische borging voor. Dit geldt vaak bij ruiten die boven publieke ruimtes worden geplaatst of bij beglazing op extreme hoogtes. Dergelijke 'toggles' of noodsteunen dienen als back-up voor het geval de lijmverbinding onverhoopt zou falen. Daarnaast eisen verzekeraars vaak dat de applicatie van de kit uitsluitend gebeurt door gecertificeerde bedrijven die werken volgens een strikt kwaliteitsprotocol. De controle op de hechting is immers na montage niet meer visueel uit te voeren.
De wortels van structuurbeglazing liggen in de chemische innovaties van de jaren zestig. Siliconentechnologie maakte een sprong. Fabrikanten zoals Dow Corning introduceerden kitten die niet alleen dichtten, maar ook constructieve krachten konden overbrengen. Voorheen was de mechanische glaslat de enige barrière tussen binnen en buiten. De introductie van structurele elastomeren met een hoge modulus maakte een einde aan die beperking. Het glas werd zelf onderdeel van de constructie.
Aanvankelijk vond de verlijming vaak direct op de bouwplaats plaats. Dit leidde tot wisselende resultaten. Omgevingsfactoren zoals luchtvochtigheid en stof vormden een constant risico voor de adhesie en de duurzaamheid van de gevel. De sector leerde snel. In de jaren tachtig verschoof de focus naar volledige prefabricage in gecontroleerde fabrieksomstandigheden. Precisie werd de norm. Tegelijkertijd zorgde de opkomst van de vliesgevel voor een perfecte drager van deze techniek, waarbij de architectonische wens naar abstractie en gladde oppervlakken de technische ontwikkeling voortstuwde.
Sinds de jaren negentig is de techniek juridisch en technisch verankerd in de Europese bouwsector. De totstandkoming van de ETAG 002 markeerde de overgang van een innovatieve experimentele fase naar een volwassen, zwaar gereguleerde discipline. Waar pioniers vroeger experimenteerden met vallen en opstaan, werken moderne gevelbouwers nu binnen een rigide kader van procescontrole en materiaalcertificering. De evolutie stopte niet bij de kit; ook de bewerking van glasranden en de ontwikkeling van UV-bestendige coatings zijn direct voortgekomen uit de specifieke eisen die deze profielloze esthetiek stelt.