De fabricage start bij het nauwkeurig verstek zagen van de geëxtrudeerde profielen. Millimeterwerk is hierbij de norm. In de holle kamers van deze profielen worden massieve aluminium hoekankers geschoven die de basis vormen voor de structurele verbinding. Een hydraulische hoekpers drukt vervolgens de wanden van het aluminium profiel met grote kracht in de inkepingen van het anker, wat resulteert in een onwrikbare mechanische verbinding. Vaak wordt een twee-componentenlijm in de versteknaad geïnjecteerd voor zowel de extra stijfheid als de volledige luchtdichtheid van de verbinding.
De oppervlaktebehandeling vindt meestal plaats voordat de rubbers en het hang-en-sluitwerk worden gemonteerd. Bij poedercoaten wordt een poederlak elektrostatisch op het profiel gespoten, waarna het in een moffeloven bij temperaturen rond de 200 graden Celsius uithardt tot een slag- en krasvaste laag. Anodiseren is een alternatief procedé. Hierbij wordt via een elektrochemische weg de natuurlijke oxidelaag van het aluminium gecontroleerd verdikt, wat een karakteristieke metaallook oplevert die zeer corrosiebestendig is.
In de werkplaats worden de EPDM-beglazingsrubbers in de daarvoor bestemde gleuven getrokken en wordt het hang-en-sluitwerk in de profielkamers geïntegreerd. De montage in de gevel geschiedt doorgaans met behulp van stelkozijnen of rechtstreekse verankering aan het binnenspouwblad met stalen ankers. Vanwege de thermische uitzetting van aluminium is het opvangen van werking cruciaal. Bij grote puien wordt daarom gewerkt met dilatatievoegen en flexibele bevestigingspunten. Het glas wordt als laatste geplaatst, waarbij glaslatten aan de binnenzijde in het profiel worden geklikt om de beglazing op haar plek te houden en de inbraakwerendheid te waarborgen.
Aluminium profielsystemen variëren sterk in aanzichtbreedte en vormgeving. De steellook of het industriële profiel is een veelgekozen variant voor renovaties van monumentale panden of moderne woningen met een stoer karakter. Deze profielen bootsen de slankheid van authentieke stalen ramen na, inclusief de kenmerkende stopverfzoom-imitatie. In schril contrast hiermee staat de verborgen vleugel. Bij dit type valt het draaiende deel volledig weg achter de aanslag van het kaderprofiel, waardoor het van buitenaf onzichtbaar is of het een vast raam dan wel een te openen raam betreft. Voor de Nederlandse markt, waar de dieptewerking van houten kozijnen gewaardeerd wordt, zijn er speciale blokprofielen ontwikkeld. Deze profielen zijn dieper dan de standaard vlakke systemen en creëren zo een visuele robuustheid die aansluit bij de traditionele baksteenarchitectuur.
De interne opbouw van het profiel bepaalt de toepassing. Koude profielen bezitten geen isolator en worden uitsluitend binnen toegepast. Denk aan kantoorscheidingswanden of tochtportalen. Voor de buitenschil zijn thermisch onderbroken profielen de norm. Hierbij varieert de isolatiewaarde afhankelijk van de breedte van de polyamide strips en de toevoeging van extra isolatieschuim in de profielkamers.
Functioneel gezien bestaat er ook een onderscheid in de weerstandsklasse. Brandwerende aluminium kozijnen zijn in de kern vaak voorzien van koelende materialen zoals gipsstroken om de constructie bij hitte stabiel te houden. Inbraakwerende varianten onderscheiden zich door dikkere wanddiktes en specifieke kamers voor zwaar veiligheidshang-en-sluitwerk. Het is een wereld van details. De keuze voor een type hangt direct samen met de gewenste slankheid en de energetische ambitie van het gebouw.
In de dagelijkse bouwpraktijk kom je aluminium kozijnen tegen op plekken waar esthetiek en techniek elkaar ontmoeten. Denk aan een minimalistische villa met glasgevels van vloer tot plafond. Hier dragen de slanke profielen moeiteloos het gewicht van zwaar triple glas, zonder dat er dikke stijlen nodig zijn die het zicht belemmeren. De profielen zijn vaak verzonken in de vloer verwerkt voor een drempelloze overgang.
Bij de transformatie van een industrieel pand naar luxe lofts zie je vaak de toepassing van steellook-profielen. De bewoners profiteren van de isolatiewaarden van nu, terwijl de extreem dunne aanzichten en de verdeling met glasroedes de sfeer van de oorspronkelijke stalen ramen behouden. Geen roest, wel comfort.
In commercieel vastgoed, zoals een drukke winkelpui in een stadscentrum, bewijst het materiaal zijn duurzaamheid. Een aluminium entreedeur met een zware deurdiamant krijgt dagelijks honderden keren te maken met mechanische belasting. De harde poedercoating voorkomt dat krassen en stoten direct leiden tot corrosie of een verwaarloosd uiterlijk. Het kozijn blijft vormvast, ook bij directe blootstelling aan de felle middagzon op een zuidgevel.
Binnenshuis kom je de niet-geïsoleerde varianten tegen. In een modern kantoorinterieur vormen zwarte aluminium profielen de kaders voor glazen systeemwanden. Omdat er geen sprake is van een temperatuurverschil tussen twee ruimtes, ontbreekt de kunststof onderbreking. Dit resulteert in een nog slanker profiel dat puur dient voor de fixatie van het glas en de akoestische ontkoppeling.
De wet dicteert. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL) stelt de harde kaders voor de toepassing van aluminium kozijnen in de gebouwschil. Voor thermische isolatie geldt een maximale $U_w$-waarde; bij renovatie mag deze doorgaans de 2,2 W/m²K niet overschrijden, terwijl nieuwbouwprojecten via de BENG-berekening vaak dwingen tot veel lagere waarden. De rekenmethodiek hiervoor is vastgelegd in de NEN 1068 en de Europese tegenhanger NEN-EN-ISO 10077. Het is simpel: wie de isolatiewaarde niet haalt, krijgt geen vergunning.
Fabrikanten zijn wettelijk verplicht hun producten te voorzien van een CE-markering conform de productnorm NEN-EN 14351-1. Dit is geen vrijblijvend kwaliteitslabel maar een noodzakelijk bewijs dat het kozijn getest is op cruciale eigenschappen zoals windbelasting, waterdichtheid en luchtdoorlatendheid. De bijbehorende Prestatieverklaring (Declaration of Performance, DoP) moet bij elk project beschikbaar zijn. Zonder dit document is het kozijn technisch gezien niet verhandelbaar op de Europese markt.
Letselpreventie is verankerd in de NEN 3569. Deze norm bepaalt waar en wanneer veiligheidsglas in de aluminium profielen verplicht is, wat vooral bij verdiepingshoge puien en deuren een kritiek punt vormt. Men wil voorkomen dat iemand door het glas valt of bij breuk ernstig letsel oploopt. Daarnaast is inbraakwerendheid vaak een harde eis vanuit het Bouwbesluit of de verzekeraar, waarbij de NEN 5096 de maatstaf is. Aluminium kozijnen voor woningbouw moeten doorgaans minimaal voldoen aan Weerstandsklasse 2 (RC2), wat directe gevolgen heeft voor de wanddikte van de profielen en de robuustheid van de sluitpunten.
| Norm/Regelgeving | Toepassingsgebied |
|---|---|
| BBL (voorheen Bouwbesluit) | Algehele bouwtechnische minimumeisen en isolatiewaarden |
| NEN-EN 14351-1 | Verplichte productnorm en CE-markering voor ramen en deuren |
| NEN 5096 / EN 1627 | Classificatie van inbraakwerendheid (RC-klassen) |
| NEN 3569 | Veiligheidsbepalingen voor vlakglas in gebouwen |
| NEN 6069 | Bepaling van de brandwerendheid van bouwdelen |
Brandwerendheid is een vak apart. Aluminium kozijnen die een brandscheiding vormen, moeten voldoen aan de criteria gesteld in NEN 6069, waarbij de constructie vaak 30 of 60 minuten de vlammen en hitteoverdracht moet tegenhouden. Dit vereist specifieke profielvullingen en koelende materialen die in de fabriek onder streng toezicht worden geassembleerd.
Aluminium is een relatieve nieuwkomer in de gevelbouw vergeleken met hout. De commerciële toepassing van aluminium kozijnen kwam pas na de Tweede Wereldoorlog echt op gang. Dankzij de ontwikkeling van grootschalige extrusietechnieken konden fabrikanten complexe, holle profielen persen die licht en toch sterk waren. In de jaren vijftig en zestig werden deze systemen vooral toegepast in de utiliteitsbouw en bij iconische modernistische projecten waar slankheid de hoogste prioriteit had.
De eerste generatie kozijnen bestond uit zogenaamde 'koude profielen'. Dit waren massieve of holle aluminium constructies zonder enige vorm van isolatie. Metaal geleidt warmte uitstekend. Het gevolg was voorspelbaar: massale condensvorming aan de binnenzijde en een schrikbarend hoog warmteverlies. De oliecrisis van 1973 markeerde een kantelpunt in de technische ontwikkeling. Energiebesparing werd een harde eis in de bouwregelgeving, wat de industrie dwong tot innovatie.
In de jaren zeventig ontstond de thermische onderbreking. Ingenieurs vonden een manier om de binnen- en buitenzijde van het profiel mechanisch van elkaar te scheiden met behulp van kunststof strips, meestal gemaakt van polyamide. Deze ingreep transformeerde het aluminium kozijn van een technisch probleemgeval naar een hoogwaardig bouwelement. De esthetiek evolueerde mee. Waar de vroege kozijnen vaak een rauwe metaallook hadden of sober geanodiseerd waren, zorgde de opkomst van elektrostatische poedercoating in de jaren tachtig voor een explosie aan kleurmogelijkheden en verbeterde uv-bestendigheid. De laatste decennia verschoof de focus naar systeemoptimalisatie, waarbij de kamers in de profielen steeds complexer werden om te voldoen aan de huidige passiefhuis-standaarden.
Joostdevree | Architectuur | Theartofliving | Nhkozijnen | Creon-kozijnen | Schade-magazine | Fundainbusiness | Hout100procent