De montage start bij de passieve vleugel. De aanslaglijst wordt op de verticale sluitzijde van dit deel bevestigd, aangezien dit de vleugel is die in de regel als laatste opent en als eerste sluit. Het profiel wordt zodanig gepositioneerd dat het een flinke overlap creëert met de actieve vleugel. Schroeven of montagelijm vormen de basis van de verbinding. Vaak verdwijnen de schroefkoppen in een speciaal hiervoor gefreesde groef of achter een afdekstrip om een strak visueel resultaat te behalen. Precisie is hierbij geboden. Een lichte afwijking in de verticaliteit zorgt direct voor een slecht sluitend geheel of rammelende deuren bij windbelasting.
Bij systemen zonder vaste tussenstijl, de zogenaamde stolpstellen, fungeert de lijst als de vervangende sponning. In de lijst wordt vaak freeswerk verricht voor de opname van sluitplaten of de bediening van een espagnolet. Het inbouwen van deze hardware moet naadloos aansluiten op de uitsparingen in de lijst. Voor de wind- en waterdichtheid trekt men na de vaste montage vaak rubberen dichtingsprofielen in de aanwezige sleuven van de aanslaglijst. Dit gebeurt meestal in de laatste fase van de afbouw. Zo blijft het rubber vrij van verfresten of bouwstof. Bij houten elementen volgt vaak nog een behandeling met een dekkende verf of beits om de overgang tussen de deurvleugel en de lijst visueel te minimaliseren.
In de dagelijkse bouwpraktijk vallen de termen 'naald' en 'aanslaglijst' vaak over elkaar heen. Hoewel ze in de basis hetzelfde bewerkstelligen, is de aanslaglijst strikt genomen het onderdeel dat de eigenlijke aanslag vormt, terwijl de naald vaak verwijst naar de totale constructie van twee sluitstijlen bij een stolpstel. Men onderscheidt hierbij de actieve en de passieve naald. De aanslaglijst wordt nagenoeg altijd op de passieve vleugel gemonteerd. Er bestaat een wezenlijk verschil tussen een platte aanslaglijst, die enkel de kier overdekt, en een geprofileerde lijst die dieper in de sponning grijpt voor een betere luchtdichting.
Hout domineert bij renovatie. Aluminium regeert in de utiliteitsbouw. Waar de houten variant vaak een massief profiel is dat naderhand wordt geschilderd, zijn aluminium aanslaglijsten technisch geavanceerder met kamers voor rubbers en thermische onderbrekingen. Soms wordt er gesproken over een 'overslaglijst' wanneer het profiel puur esthetisch over de naad heen valt zonder een dragende of sluitende functie voor het hang- en sluitwerk te vervullen.
Specifieke eisen aan de gebouwschil dwingen tot gespecialiseerde varianten. Brandwerende aanslaglijsten zijn hiervan een kritisch voorbeeld. Deze profielen bevatten intern opschuimende materialen, zoals grafietstrips, die bij extreme hitte de naad tussen de deuren volledig luchtdicht verzegelen om rookgasdoorgang te verhinderen. Geen overbodige luxe in vluchtwegen.
Inbraakwerendheid vraagt om een andere aanpak. Hiervoor worden vaak verzwaarde aanslaglijsten toegepast, soms voorzien van een stalen kern of een specifieke haakvorm die het forceren van de deuren met een koevoet bemoeilijkt. Bij dergelijke 'veiligheidsnaalden' is de lijst vaak onlosmakelijk verbonden met de meerpuntssluiting. Voor situaties met hoge geluidsbelasting bestaan er akoestische varianten. Deze zijn breder en bezitten meerdere lippen van hoogwaardig EPDM-rubber om geluidslekken via de deurnaald te elimineren. De keuze voor het type hangt dus direct samen met de prestatie-eisen van het betreffende geveldeel.
Stel je een set openslaande tuindeuren voor in een gerenoveerd herenhuis. De bewoners willen geen vaste middenstijl die het vrije uitzicht belemmert. Hier vormt de aanslaglijst op de passieve vleugel het hart van het stolpstel. De actieve deur slaat dicht tegen het geprofileerde houten profiel, waarbij de tochtstrip stevig aandrukt. Geen kier te zien. Geen fluittoon bij een gure noordwesterstorm. Puur comfort door een simpel latje.
In de utiliteitsbouw gaat het er vaak ruwer aan toe. Denk aan de dubbele stalen deuren van een technische ruimte of een parkeergarage. Hier zie je vaak een robuuste, geëxtrudeerde aluminium aanslaglijst met een stevige EPDM-rubberen flap. Praktisch en nagenoeg onverwoestbaar. De lijst beschermt de sluitplaten bovendien tegen sabotage van buitenaf; een koevoet krijgt simpelweg geen grip op de dagschoot omdat de naald de toegang blokkeert.
Brandveiligheid vraagt om een onzichtbare held. In een ziekenhuisgang staan dubbele deuren vaak open op elektromagneten. Bij brandalarm sluiten ze automatisch. De aanslaglijst op deze deuren is voorzien van een opschuimende strip. Onopvallend bij dagelijks gebruik, maar cruciaal bij calamiteiten. Zodra de hitte stijgt, zwelt het materiaal in de lijst op. De deurnaald wordt hermetisch verzegeld. Rook krijgt geen schijn van kans om naar de volgende brandruimte door te dringen.
De eisen vanuit het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL) zijn leidend voor de toepassing van aanslaglijsten in de gevel. Voor de thermische schil van een gebouw telt elk detail. Een aanslaglijst draagt direct bij aan de luchtdichtheidseisen zoals vastgelegd in de NEN 3661. Slechte detaillering bij stolpstellen zorgt voor ongecontroleerde infiltratie. Het gevolg? Het gebouw haalt de vereiste BENG-normen niet. De lijst is hier geen esthetische keuze, maar een noodzakelijke barrière voor energiebehoud.
Brandcompartimentering vraagt om specifieke regelgeving. Bij dubbele deuren in een brandwerende scheiding is de aanslaglijst integraal onderdeel van de beproefde constructie conform NEN 6069. Men mag niet zomaar een willekeurige lat monteren op een branddeur. Het moet een gecertificeerd systeem zijn. Vaak zijn deze combinaties getest door instituten als Efectis of Peutz. De WRD (Weerstand tegen Rookdoorgang) stelt daarnaast eisen aan de afdichtingsrubbers in de lijst, waarbij het verschil tussen koude rook (S200) en warme rook (Sa) bepalend is voor het type profiel.
Inbraakpreventie rust op de fundamenten van de NEN 5096. Voor woningbouw is weerstandsklasse 2 (RC2) de gangbare ondergrens. De aanslaglijst fungeert in deze context als fysieke blokkade tegen de beruchte 'flippertechniek'. Het Politiekeurmerk Veilig Wonen (PKVW) stelt hierbij strikte eisen aan de bevestiging. Denk aan het onbereikbaar maken van schroeven voor onbevoegden. Montage moet vaak gebeuren met ééntoerschroeven of achter een afdeklijst om demontage vanaf de buitenzijde onmogelijk te maken. Zonder een goedgekeurde veiligheidsnaald voldoet een dubbele deur simpelweg niet aan de vigerende wetgeving voor nieuwbouw.
Vroeger kenden dubbele deuren meestal een vaste middenstijl. Deze houten post in het midden van het kozijn zorgde voor een natuurlijke aanslag en een eenvoudige tochtwering. De roep om grotere, ononderbroken doorgangen in statige herenhuizen en pakhuizen veranderde dit. De middenstijl verdween. Er ontstond een bouwkundig gat. Een simpele houten deklat bood de oplossing om de kier tussen de twee draaiende delen te maskeren. Het was puur functioneel timmerwerk. Deze vroege aanslaglijsten waren vaak niet meer dan een geschaafde plank, vastgespijkerd op de passieve vleugel.
Met de opkomst van de machinale houtbewerking in de negentiende eeuw werden de profielen complexer. Esthetiek speelde een grotere rol. De lijst kreeg sierlijke profileringen die aansloten bij de architraven van het interieur. Pas diep in de twintigste eeuw verschoof de focus naar techniek. De energiecrisis van de jaren zeventig markeerde een omslagpunt. De eenvoudige lat volstond niet langer. Men begon met het infrezen van tochtstrips en het integreren van rubberen profielen. De aanslaglijst transformeerde van een decoratief element naar een essentieel onderdeel van de luchtdichte gebouwschil.
De laatste decennia regeert de regelgeving. De opkomst van het Politiekeurmerk Veilig Wonen en strengere brandveiligheidseisen maakten van de aanslaglijst een systeemcomponent. Aluminium verving op veel plaatsen het hout in de utiliteitsbouw. Waar een timmerman vroeger zelf een lijst sloeg, past men nu gecertificeerde veiligheidsnaalden toe. Deze moderne varianten zijn vaak onlosmakelijk verbonden met de meerpuntssluiting van de deur. De geschiedenis van de aanslaglijst is er een van eenvoud naar extreme specialisatie.