De realisatie begint bij de bouwkundige sparing. Meestal rust de bovenliggende gevel op een stalen latei. Eerst worden de profielen gesteld. Aluminium of staal. De verankering aan het casco geschiedt met mechanische ankers terwijl men de haaksheid voortdurend controleert, waarbij de pui exact in de rooilijn moet vallen zonder de thermische onderbreking te compromitteren. De maatvoering luistert nauw. Er is weinig marge voor fouten bij grote glasoppervlakken. Het beglazen volgt daarna. Grote ruiten worden met mechanische hulpstukken op hun plek gemanoeuvreerd. De onderzijde is een kritiek punt. Hier moet de waterkering samengaan met een drempelloze toegang voor het publiek, een lastige combinatie in de praktijk. Men brengt hiervoor loodvervangers of folies aan onder het maaiveld. Aan de bovenzijde wordt de pui vaak met een dilatatievoeg onder de constructie geplaatst om spanning door doorbuiging te vermijden. Tot slot worden de entreedeuren afgehangen en de aansluitingen met kit of profielen gedicht.
Hout, staal of aluminium voeren de boventoon. Een houten winkelpui ademt vaak historie. Monumentale panden eisen dit vaak. Het gaat hierbij om specifieke profileringen, om detaillering van de onderdorpel en kraalprofielen die de tijd moeten trotseren. Modernere bouwwerken grijpen sneller naar aluminium profielsystemen. Slank en onderhoudsarm. Belangrijk is de thermische onderbreking; deze voorkomt condensatie aan de binnenzijde van het profiel. Voor een industriële uitstraling of extreem slanke aanzichten is staal de aangewezen weg. Vaak toegepast bij renovaties van oude fabrieksgebouwen die een winkelfunctie krijgen, waarbij de sterkte van staal grotere glasoppervlakken met minimale onderbrekingen toelaat.
De ruimtelijke ordening varieert. Een vlakke pui staat direct aan de rooilijn. Simpel. Effectief. Daartegenover staat de portiekpui, een klassieker in de Nederlandse winkelstraat waarbij de entree teruggelegd is ten opzichte van de gevel. Dit vergroot het etalageoppervlak aanzienlijk. Het biedt de klant een beschutte plek. Kijken zonder nat te worden. De overgang tussen de glazen zijwanden en de pui zelf vraagt om specifieke hoekoplossingen, zoals glas-op-glas verbindingen met structurele kitnaden voor een maximale transparantie.
Dan zijn er de structurele glaspuien. Geen zichtbare profielen. Alleen glas en klemplaten. Hierbij nemen verticale glazen vinnen vaak de windbelasting over van de stalen of aluminium stijlen, wat een haast onzichtbare grens tussen binnen en buiten creëert. Functionele verschillen uiten zich ook in de toegangstechniek. Automatische schuifdeuren houden de warmte binnen door snelle cycli. Tourniquets of draaideuren zie je vooral bij grotere warenhuizen vanwege de constante tochtwering. Voor high-end retail worden vaak puien met een verhoogde inbraakwerendheidsklasse (weerstandsklasse RC2 of RC3) toegepast, waarbij gelaagd veiligheidsglas en versterkte profielen de standaard zijn.
De juridische werkelijkheid van een winkelpui begint bij het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL). Geen vrijblijvendheid. De regels rondom integrale toegankelijkheid zijn leidend voor de onderdorpel. Twintig millimeter. Dat is de maximale hoogte van een drempel. Rolstoelgebruikers en mensen met een beperking moeten ongehinderd naar binnen kunnen, een eis die direct botst met de noodzaak voor waterkering bij slagregen op de pui.
Veiligheid is niet alleen constructief. NEN 3569 regeert de glasvlakken. Omdat winkelruiten vaak tot op het maaiveld reiken, is de toepassing van letselveilig glas — gelaagd of gehard — een absolute noodzaak om snijwonden bij onverhoopte glasbreuk te voorkomen. De constructie zelf moet de windbelasting conform NEN-EN 1991 kunnen weerstaan. Geen doorbuiging die de ruiten doet knappen. Voor de inbraakwerendheid wordt doorgaans verwezen naar NEN 5096, waarbij weerstandsklasse 2 de ondergrens vormt voor de meeste retailverzekeringen.
Bij herstel of vervanging in historische stadskernen treedt de Erfgoedwet in werking. Het omgevingsplan en de welstandsnota bepalen dan de esthetische speelruimte. Soms prevaleert het behoud van het gevelbeeld boven de strengste isolatienormen uit het BBL, mits goed onderbouwd. De U-waarde van het glas en de profielen moet echter in de regel voldoen aan de eisen voor energieprestatie, tenzij er sprake is van een monumentale status waarbij energetische verbetering het aanzicht onaanvaardbaar zou aantasten.
De middeleeuwse winkelpui was zelden meer dan een zwaar houten luik. Overdag open voor verkoop direct aan de straat, 's nachts potdicht voor de veiligheid. Pas toen de productie van vlakglas in de achttiende eeuw opkwam, veranderde het straatbeeld fundamenteel. De ruiten waren destijds klein. Kleine ruitjes gevat in zware houten roedes, simpelweg omdat groter glas technisch niet te fabriceren was.
De echte revolutie volgde in de negentiende eeuw met de uitvinding van gewalst spiegelglas. Opeens konden etalages metershoge ruiten krijgen. Dit stelde architecten voor een constructieve uitdaging; de massieve gevel boven de winkelpui kon niet langer op de pui zelf rusten. De stalen onderslagbalk deed zijn intrede. Een cruciale innovatie. Deze zware balken vingen de belasting van de bovenliggende verdiepingen op, waardoor de begane grond kon transformeren tot een transparant vlies van glas en slanke profielen van gietijzer of staal.
In de jaren dertig van de twintigste eeuw werd de portiekpui de standaard in de Nederlandse winkelstraat. Een slimme ruimtelijke ingreep. Door de entree terug te leggen, vergrootte men het etalageoppervlak zonder de gevelbreedte te wijzigen, wat de consument letterlijk de winkel in zoog. Na de Tweede Wereldoorlog nam aluminium de overhand. Snel te monteren en onderhoudsarm. De focus verschoof van decoratieve houten ornamenten naar technische prestaties. De energiecrisis in de jaren zeventig dwong de sector tot nadenken over isolatie. Waar de pui vroeger een simpele fysieke barrière was, werd het een technisch complex systeem van isolatieglas en thermisch onderbroken profielen om warmteverlies tegen te gaan.