Vlamboogberekening
Laatst bijgewerkt: 18-06-2026
Definitie
Een vlamboogberekening is een analyse die de hoeveelheid vrijkomende incidentenergie bepaalt tijdens een vlamboog (een explosieve ontlading van elektrische energie) in elektrische installaties.
Omschrijving
Deze berekening is essentieel om de risico's voor personen die aan of nabij elektrische installaties werken, in kaart te brengen. De uitkomsten worden gebruikt om de benodigde persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) te selecteren en veilige werkafstanden te bepalen. Een vlamboog ontstaat door een kortsluiting, vaak door defecte isolatie, menselijke fouten of slijtage, waarbij elektrische stroom door de lucht springt. Dit fenomeen genereert extreme hitte (tot wel 20.000 °C), een felle lichtflits, drukgolven en potentieel dodelijk letsel.
Toepassing en methodiek
De vlamboogberekening wordt uitgevoerd om de potentiële energie die vrijkomt te kwantificeren, meestal uitgedrukt in calorieën per vierkante centimeter (cal/cm²). De berekening bestaat doorgaans uit twee stappen: eerst wordt de vlamboogstroom berekend en vervolgens de vlamboogenergie. Factoren die hierbij meewegen zijn onder andere de grootte van de kortsluitstroom, het spanningsniveau, de afstand tussen geleiders, het type apparatuur, de werkafstand en de afschakeltijd van de beveiliging. Een belangrijke richtlijn voor deze berekeningen is de IEEE 1584-norm, waarbij ook Nederlandse normen zoals NEN 3140 en NEN 3840 relevant zijn voor de veiligheid in elektrische installaties. Het doel is ook om beveiligingsinstellingen te optimaliseren, bijvoorbeeld door de afschakeltijd van vermogensschakelaars te verkorten, om zo de duur en impact van een vlamboog te minimaliseren.