Venetiaans venster
Laatst bijgewerkt: 28-07-2026
Definitie
Een Venetiaans venster, ook bekend als Serliana of Palladiaans venster, is een muuropening bestaande uit drie delen, waarbij het middelste deel hoger is en bekroond wordt door een boog, en de zijdelen recht zijn. Omschrijving
Het Venetiaans venster is, architectonisch gezien, een statement. Je ziet deze driedelige muuropening vaak pronken in gevels van gebouwen die een zekere grandeur willen uitstralen. Denk hierbij aan landhuizen, publieke gebouwen, of zelfs kerken, vooral uit de Renaissance en later classicistische perioden. Die centrale, hogere opening met zijn kenmerkende boog trekt direct de aandacht, geflankeerd door twee smallere, rechthoekige zijlichten. De visuele scheiding van deze delen wordt verzorgd door kolommen, pilasters, of soms simpelere stijlen, die tegelijk de bovenliggende boog of latei dragen. Niet alleen als venster, trouwens; dit motief zie je ook terug in loggia’s of doorgangen, wat de veelzijdigheid ervan bewijst. Hoewel vaak 'Palladiaans' genoemd vanwege Andrea Palladio's veelvuldige gebruik, wiens ontwerpen tot ver in de 18e eeuw de toon zetten, is de 'Serliana' – vernoemd naar Sebastiano Serlio die het beschreef – een al ouder principe. Een variant, het engelenvenster, geeft de zijlichten ook een boog, wat een nét andere uitstraling geeft. Maar de essentie blijft: drie delen, met de nadruk op het midden.
Veelgestelde vragen
Een Venetiaans venster is een muuropening bestaande uit drie delen. Het middelste deel is hoger en bekroond met een boog, terwijl de zijdelen recht zijn.
De term 'serliana' is afgeleid van architect Sebastiano Serlio. Het wordt ook Palladiaans venster genoemd omdat architect Andrea Palladio de serliana veelvuldig gebruikte.
Het motief is kenmerkend voor de renaissancearchitectuur en latere classicistische stijlen. Het was populair tot in de 18e eeuw en werd naast vensters ook toegepast bij loggia's.