De realisatie van een Staltonvloer begint met het nauwkeurig uitleggen van de voorgespannen keramische balken op de dragende wanden of onderslagbalken. Handwerk overheerst hier. Geen zware logistiek. Omdat de elementen relatief licht zijn, volstaan vaak eenvoudige hefmiddelen of lichte lieren, wat deze methode uitermate geschikt maakt voor projecten in binnensteden waar een grote torenkraan simpelweg niet kan komen. De balken worden op een vaste hart-op-hart afstand geplaatst, gedicteerd door de maatvoering van de vulelementen. Vervolgens schuiven de verwerkers de keramische vulpotten tussen de flenzen van de balken. Dit vormt direct een gesloten, beloopbaar werkvlak.
Tijdens de opbouw is tijdelijke onderstempeling doorgaans noodzakelijk om de stabiliteit te waarborgen. Deze stempels vangen de tijdelijke belasting op en voorkomen dat de constructie doorbuigt onder het gewicht van de nog natte betonmortel. Het is een repetitief proces van leggen, passen en controleren. Zodra de vulelementen een dekkend geheel vormen, wordt de verdeelwapening over het oppervlak aangebracht. De uiteindelijke constructieve integriteit komt voort uit de ter plaatse gestorte betonnen druklaag. Deze vloeibare massa vloeit tussen de koppen en over de ruggen van de balken heen. Na verharding ontstaat een monolithische schijf die de krachten gelijkmatig overdraagt aan de onderliggende structuur. Een puzzel van gebakken aarde getransformeerd tot een solide vloerveld. De homogene onderzijde van de vloer is na de montage direct gereed voor verdere afwerking.
Niet elke Staltonvloer is identiek. Hoewel de basisopzet — balkje, potje, beton — onveranderd blijft, dicteert de vereiste overspanning of de totale vloerdikte varieert van 170 millimeter tot soms wel 300 millimeter voor extreme belastingen. De hoogte van de keramische vulpotten bepaalt hierbij de uiteindelijke statische hoogte van de constructie. Bij grotere overspanningen volstaat een standaard enkele balk soms niet. In zulke constructieve scenario's worden balken dubbel of zelfs drievoudig naast elkaar geplaatst. Dit verhoogt de stijfheid aanzienlijk zonder de systeemlogica te doorbreken. Maatwerk in gebakken aarde.
Verwarring loert vaak om de hoek. Vooral met de Stalton-latei. Hoewel de productietechniek — voorgespannen beton gegoten in een keramische u-schaal — nagenoeg identiek is, dienen ze een totaal ander doel. De latei overspant openingen in het metselwerk. De vloerbalk is de dragende ruggengraat van een compleet vloerveld. Een cruciaal verschil zit in de flens. Vloerbalken beschikken over zijdelingse uitsparingen waar de vulpotten op rusten. De latei mist deze meestal. Wissel ze nooit uit. De wapeningsconfiguratie van een vloerelement is specifiek berekend op de samenwerking met de druklaag, wat bij een losse latei niet aan de orde is.
In de bouw spreekt men vaak generiek over de balken-en-broodjesvloer. Toch is de Staltonvloer een apart dier binnen deze familie. Vergelijk het met de vullingen van beton of EPS. De Stalton-variant zweert bij een volledig keramische onderzijde. Geen betonvlekken. Geen kunststof overgangen. Dit is essentieel voor de stukadoor. Waar betonbalken met EPS-broodjes vaak een complexe voorbehandeling of een verlaagd plafond vereisen om scheurvorming in het pleisterwerk te voorkomen, gedraagt de Staltonvloer zich als één homogeen bakstenen vlak. De zuiging is gelijkmatig. De hechting superieur. Het is de keuze voor wie constructie en afwerking direct op elkaar wil laten aansluiten.
Een monumentaal pand in een smalle binnenstad. De oude houten balklaag is door zwam aangetast en moet worden vervangen door een brandveilige, stijve vloer. Een zware kraan kan de straat niet in. De aannemer kiest voor de Staltonvloer. De voorgespannen balken van vier meter lang wegen relatief weinig. Twee vakmensen manoeuvreren de elementen handmatig door het raamkozijn naar binnen. Geen wegversperringen. Geen dure hijskosten. De balken worden direct op de bestaande inkassingen in de muren gelegd, waarna het dichtleggen met de lichte vulpotten kan beginnen.
In een woningbouwproject wenst de opdrachtgever een naadloos gepleisterd plafond zonder risico op aftekening van de vloerstructuur. Bij een standaard betonvloer zie je vaak de overgang tussen beton en vulelementen terug in het stucwerk door verschil in vochtzuiging. Bij de Staltonvloer vormt de onderzijde één homogeen vlak van gebakken aarde. De stukadoor brengt het gips direct aan op de keramische schil. Het resultaat blijft strak. Geen krimpscheuren op de naden, simpelweg omdat de uitzettingscoëfficiënt overal identiek is.
Tijdens de bouw van een villa blijkt dat er op de verdieping een zware kalkzandsteen wand moet komen te staan, precies tussen twee balken in. De constructeur wijzigt het legplan ter plaatse. In plaats van de standaard hart-op-hart afstand worden er drie Staltonbalken strak tegen elkaar aan gelegd. Deze bundeling creëert een robuuste rib die de extra lijnlast moeiteloos draagt. De keramische vulpotten sluiten daarop weer naadloos aan voor het resterende vloerveld. Flexibiliteit in het werk.
Geen willekeur in de constructie. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL) vormt het wettelijk kader voor elke vloer die in Nederland wordt gelegd. De Staltonvloer is daarop geen uitzondering. Constructeurs grijpen direct naar de NEN-EN 15037-serie voor de dimensionering van dit soort balken-en-broodjessystemen. Vooral deel 3 is relevant. Dit specifieke onderdeel behandelt de eisen voor keramische vulelementen tot in het kleinste detail. Mechanische sterkte is leidend. De regelgeving laat weinig ruimte voor interpretatie.
Producten zonder CE-markering zijn uitgesloten. Die markering garandeert dat de fabrikant de prestaties heeft getoetst aan Europese standaarden. Vaak zie je in de praktijk ook het KOMO-keurmerk terugkomen op de pakbonnen. Het vergemakkelijkt de goedkeuring door toezichthouders aanzienlijk. Een technisch dossier met de prestatieverklaring (DoP) hoort standaard bij de levering aanwezig te zijn.
Wat betreft brandveiligheid gelden de REI-criteria. Bezwijken, vlamdichtheid en isolatie. De keramische schil biedt hier een technisch voordeel. Het vertraagt de opwarming van de voorspanwapening in de betonkern. Hoe lang de vloer standhoudt bij brand hangt direct samen met de dikte van de druklaag en de specifieke systeemeigenschappen zoals vastgelegd in de testrapporten van de fabrikant. Voor geluidsisolatie moet de vloer voldoen aan de eisen gesteld in NEN 1070. De massa van de keramische potten en de betonlaag bepalen hierbij de prestatie op het gebied van lucht- en contactgeluid.
De term Stalton is geen willekeurige merknaam maar een samentrekking van het Duitse Stahl en Ton. Staal en gebakken klei. De wortels van dit systeem liggen in het Zwitserland van de jaren 40, waar de firma Stahlton AG zocht naar een efficiënte bouwmethode voor de wederopbouw. Hijskranen waren schaars. Mankracht was er in overvloed. Men had behoefte aan een vloersysteem dat handmatig, element voor element, opgebouwd kon worden zonder concessies te doen aan de constructieve stijfheid.
De introductie van voorspanning in de jaren 50 markeerde een technisch kantelpunt. Waar de eerste generaties nog vertrouwden op traditionele wapeningsstaven, zorgde de voorspanning ervoor dat de keramische balken aanzienlijk grotere overspanningen konden overbruggen met een minimale bouwhoogte. Het systeem won snel terrein in de Nederlandse woningbouw. Het bood een antwoord op de toenemende vraag naar brandveilige vloeren die direct geschikt waren voor hoogwaardig pleisterwerk. Terwijl de markt in de decennia daarna overspoeld werd door prefab beton en kanaalplaten, behield de Staltonvloer zijn positie in de niche van binnenstedelijke renovaties. De evolutie van het product concentreerde zich op de optimalisatie van de keramische vulpotten en de hechting met de druklaag, maar het fundamentele principe — de synergie tussen keramiek en voorgespannen beton — is al ruim zeventig jaar nagenoeg ongewijzigd gebleven.