De montage van een Slimlinevloer start met het positioneren van de geprefabriceerde elementen op de hoofddraagconstructie. Direct vanaf de vrachtwagen. De stalen liggers rusten op de dragende wanden of kolommen terwijl de betonnen onderschil de onderzijde van de verdieping vormt. Tijdens deze fase is tijdelijke onderstempeling meestal noodzakelijk. Dit waarborgt de stabiliteit totdat de vloer als één constructief geheel functioneert.
Zodra de elementen liggen, vindt de integratie van de gebouwinstallaties plaats. Een cruciaal moment. Monteurs trekken luchtkanalen, riolering en elektrische leidingen horizontaal door de sparingen in de lijven van de stalen liggers. Geen hakwerk. Geen boorstof. De volgorde van installeren wordt bepaald door de diameter van de leidingen, waarbij de grootste kanalen doorgaans als eerste hun plek vinden in het plenum.
De afsluiting van het systeem gebeurt aan de bovenzijde. Hierbij wordt een topvloer aangebracht op de bovenflenzen van de liggers. Vaak geschiedt dit met zwaluwstaartplaten waarop een gietmortel wordt aangebracht, wat zorgt voor de definitieve stijfheid en geluidwerende massa van de vloerconstructie. Er kan ook gekozen worden voor een droge afwerking met plaatmateriaal voor projecten waar gewicht of bouwsnelheid de doorslag geven. De onderzijde van de betonplaat blijft na montage direct beschikbaar als plafondvlak, waarbij de voegen tussen de platen na de ruwbouw worden afgewerkt of in het zicht blijven.
De diversiteit binnen het Slimline-concept zit niet in het basisprincipe, maar in de maatvoering en de afbouwkeuze. Maatwerk is hier de standaard. Men varieert voornamelijk met de hoogte van de stalen liggers, waarbij types als de Slimline 280 of de hogere 360-varianten de markt domineren. De keuze hangt direct samen met de gewenste overspanning en de benodigde ruimte voor ventilatiekanalen in het plenum. Grotere gaten in de liggers vragen om hogere profielen. Simpele logica.
Bij de afwerking aan de bovenzijde splitst het systeem zich in twee hoofdvarianten:
Verwarring ligt op de loer bij de vergelijking met de traditionele breedplaatvloer. Een breedplaatvloer is een massieve betonvloer. Leidingen worden hierbij onherroepelijk in de betonmassa ingestort. Eenmaal gestort, is aanpassen onmogelijk. Bij een Slimlinevloer blijven de installaties in de holle ruimte tussen de schil en de topvloer altijd toegankelijk. Flexibiliteit versus rigiditeit.
Ook de staalplaatbetonvloer wordt vaak in één adem genoemd, maar de opbouw is precies omgekeerd. Waar bij een staalplaatbetonvloer de geprofileerde plaat aan de onderzijde zichtbaar is en fungeert als wapening voor de druklaag, ligt bij het Slimline-systeem de betonplaat juist onderop. De betonplaat vormt hier het plafond, niet de constructieve druklaag. Het is een fundamenteel ander constructief principe.
Soms valt de term 'integraalvloer' of 'hoedliggervloer'. Hoewel deze systemen ook streven naar integratie van leidingen, missen zij vaak de specifieke combinatie van een geprefabriceerde betonnen onderschil en geperforeerde liggers die het Slimline-systeem kenmerken. Het is de synergie tussen deze componenten die het systeem uniek maakt in de utiliteitsbouw.
Stel je een binnenstedelijk kantoorproject voor met een strikte maximale bouwhoogte. De architect wil negen verdiepingen realiseren waar traditionele bouw er slechts acht toelaat. Hier bewijst de Slimlinevloer zijn waarde. Omdat de kanalen voor ventilatie en riolering ín de vloerconstructie liggen, vervalt de noodzaak voor een verlaagd plafond. Je wint per verdieping direct dertig tot veertig centimeter aan netto hoogte. Een compacte bouwmassa met maximale verhuurbare vloeroppervlakte is het resultaat.
In de zorgbouw, zoals bij een modern ziekenhuis, kom je het systeem ook vaak tegen. De techniekdichtheid is daar extreem hoog. Medische gassen, zware luchtbehandeling en kilometers aan datakabels moeten ergens heen. Tijdens de bouw zie je monteurs die staand op de betonnen onderschil de leidingen door de gaten in de stalen liggers voeren. Geen gedoe met bovenhoofds werken op ladders onder een stoffig plafond. De installatietijd halveert bijna.
Ook bij de herbestemming van een bedrijfspand naar luxe lofts is de vloer ideaal. De bewoner wil een strak betonnen plafond zonder zichtbare leidingen, maar wel de vrijheid om de keuken en badkamer later nog te verplaatsen. De holle ruimte boven de betonplaat fungeert als een bereikbaar plenum. Even de topvloer lokaal openen en je verlegt de afvoer zonder de onderbuurman tot last te zijn. Constructieve vrijheid ontmoet esthetiek. Snelheid is hierbij de doorslaggevende factor. Direct na het leggen van de elementen is de vloer beloopbaar voor de volgende vakdiscipline.
Een Slimlinevloer zweeft technisch gezien tussen verschillende disciplines. Het is geen puur betonproduct, maar ook geen zuivere staalconstructie. Daarom vormt de Eurocode 4 (NEN-EN 1994) het belangrijkste toetsingskader. Deze norm behandelt het ontwerp van staal-betonconstructies. De samenwerking tussen de stalen liggers en de betonnen onderschil moet exact worden berekend om de stijfheid te garanderen. Vergeet de NEN-EN 1992 voor het betonwerk en de NEN-EN 1993 voor de stalen profielen niet. Een hybride benadering. De fabrikant moet voor de prefab-onderdelen bovendien over een CE-markering beschikken, wat aantoont dat het product voldoet aan de Europese verordening voor bouwproducten (CPR).
Brandveiligheid is vaak een heikel punt bij integratievloeren. Volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL) moet de hoofddraagconstructie een bepaalde tijd standhouden bij brand, meestal 60 of 90 minuten voor de utiliteitsbouw. De Slimlinevloer heeft hier een intrinsiek voordeel. De betonnen onderschil fungeert als hitteschild voor de stalen liggers. Toch zijn de gaten in die liggers een aandachtspunt. Doorvoeren van kunststof leidingen of ventilatiekanalen door de stalen lijven vereisen brandwerende afdichtingen. Brandmanchetten. Opschuimende tapes. Alles om te voorkomen dat vuur of rook zich via het plenum door het gebouw verspreidt. De WBDBO-eisen zijn hier leidend en bepalen of de stalen flenzen aan de bovenzijde extra bescherming nodig hebben.
Luchtgeluid. Contactgeluid. Twee grootheden die in de NEN 5077 worden vastgelegd. Omdat een Slimlinevloer hol is, gedraagt de constructie zich anders dan een massieve plaat. Het massa-veer-massa principe. De regelgeving stelt strikte eisen aan de geluidisolatie tussen verblijfsgebieden, wat in de praktijk vaak betekent dat de keuze voor de topvloer (massa van de gietvloer) en de eventuele isolatie in het plenum nauw luistert. Daarnaast moet de installatietechniek in de vloer voldoen aan de NEN 1010 voor elektra en de NEN 3215 voor de afvoersystemen. De gaten in de stalen liggers mogen nooit de structurele integriteit ondermijnen; daarom zijn de posities en diameters van deze sparingen in de regelgeving van het specifieke vloersysteem strikt vastgelegd.
De kiem voor de Slimlinevloer werd gelegd in de jaren negentig. De bouwsector worstelde met een explosieve toename van installatietechniek in utiliteitsgebouwen. Meer ventilatie. Meer data. Meer koeling. Traditionele methoden voldeden niet langer aan de vraag naar lagere gebouwhoogtes en kortere bouwtijden. De oplossing lag in het radicaal omkeren van de vloeropbouw. Constructie en installatie moesten samensmelten. Dit leidde tot het concept van de 'intelligente vloer'.
Het systeem kwam voort uit de IFD-filosofie: Industrieel, Flexibel en Demontabel bouwen. Een beweging die door de Nederlandse overheid werd gestimuleerd om innovatie te versnellen. De eerste generaties waren puur gericht op het creëren van een installatievrij plenum. De techniek verhuisde simpelweg naar de binnenzijde van de constructie. In de loop der jaren verfijnde de techniek zich aanzienlijk. De stalen liggers kregen grotere, strategisch geplaatste sparingen en de betonnen onderschil werd dunner en strakker van afwerking. Wat begon als een pragmatische oplossing voor ziekenhuizen en laboratoria, vond later zijn weg naar de reguliere kantoorbouw en zelfs woningbouw. Het hybride karakter—staal voor de trekspanning en beton voor het plafond—werd de nieuwe standaard voor dit segment. Efficiëntie door integratie.
Knb-keramiek | Change | Architectenweb | Brandveiligmetstaal | Reppel | Slimlinebuildings | Eleqtron | Bectro