De assemblage vangt aan bij de zwenkwielen. Deze schuiven direct in de onderste opbouwframes, waarna horizontale en diagonale schoren de basis fixeren. Een solide startpunt is essentieel. Laag voor laag groeit de toren door frames in elkaar te steken, waarbij de borging meestal geschiedt via veersystemen of borgpennen die de verbinding tussen de staanders zekeren.
Het is een modulair proces. De platforms worden op de beoogde werkhoogte ingelegd en dienen tegelijkertijd als horizontale schijf om de tordering van de constructie te beperken. Bij het bereiken van grotere hoogten worden stabilisatoren aan de hoekstaanders geklemd; deze poten vergroten het steunvlak naar de ondergrond toe om de stabiliteit bij zijwaartse belasting te waarborgen. Men bouwt van binnenuit op. Voor de verplaatsing worden de wielremmen handmatig ontgrendeld, waarna de volledige aluminium eenheid over een vlakke vloer naar de volgende werkplek wordt geduwd. Eenmaal op de nieuwe positie blokkeren de voetremmen de wielen opnieuw volledig. De gehele structuur hangt samen door de klemkracht van de schoorklauwen, die zonder extra gereedschap op de sporten worden vastgeklikt.
In de basis maken we onderscheid tussen twee hoofdmaten in de breedte. De smalle rolsteiger, doorgaans 75 centimeter breed, is de standaard voor locaties met beperkte manoeuvreerruimte. Past door een deuropening zonder demontage. Ideaal voor schilderwerk in hallen of smalle steegjes. Daartegenover staat de brede variant van 135 centimeter. Deze biedt ruimte aan twee platforms naast elkaar. Meer loopoppervlak. Meer plek voor emmers, troffels of zwaar gereedschap. De lengte van de platforms varieert meestal tussen de 185, 245 of zelfs 305 centimeter, afhankelijk van de benodigde reikwijdte langs de gevel.
Niet elke aluminium toren is bedoeld voor grote hoogten. De kamersteiger is een compacte variant voor binnengebruik. Vaak een vouwunit. Geen losse opbouwframes maar een scharnierend frame dat je in één beweging uitklapt. Snelheid is hier de essentie. Voor het werken op een trap of ongelijke vloer bestaan er trapgatsteigers. Deze zijn uitgerust met variabel instelbare poten of spindels om het hoogteverschil tussen treden op te vangen. Cruciaal voor veilig installatiewerk boven een trapgat. Soms zie je ook speciale schoorsteensteigers of uitwijkconsoles die op een bestaande rolsteiger worden gemonteerd om over een dakschild heen te kunnen werken.
Er zit een wezenlijk technisch verschil in de wijze waarop de valbeveiliging is geïntegreerd. De traditionele rolsteiger vertrouwt op een web van diagonale en horizontale schoren. Deze worden tijdens het klimmen geplaatst. Moderne regelgeving heeft echter geleid tot de opkomst van de rolsteiger met voorloopleuning. Een systeem waarbij een vast leuningframe al geplaatst wordt voordat de monteur het bovenliggende platform betreedt. Het risico op een val tijdens de opbouwfase wordt hiermee nagenoeg geëlimineerd. Hoewel de onderdelen verschillen, blijven de basisprincipes van de aluminium buisverbindingen en de belastbaarheid in de diverse klassen (meestal Klasse 3 voor standaard steigers) gelijkwaardig.
Een schilder moet de boeiboorden van een dakkapel aan de achterzijde van een woning bijwerken. De ondergrond is een strak betegeld terras. Hij kiest voor een smalle rolsteiger van 75 centimeter breed. Terwijl hij de frames omhoog bouwt, klikt hij de voorloopleuningen vast. Dit geeft hem direct een veilige borstwering voordat hij het bovenste platform betreedt. Nadat de eerste laag verf op de linkerhelft zit, ontgrendelt hij de vier wielremmen. Met een lichte duw verplaatst hij de aluminium toren twee meter naar rechts. De remmen gaan er weer op. Geen gesjouw met ladders, maar een stabiele werkvloer op vijf meter hoogte waar hij ook zijn verfblik en kwasten veilig kwijt kan.
In een grote kantoortuin moeten alle armaturen van het systeemplafond worden vervangen door led-panelen. Hier komt de kamersteiger om de hoek kijken. De installateur rijdt de ingeklapte unit door een standaard binnendeur. Eenmaal op de juiste plek vouwt hij het frame open en legt het platform op de gewenste sport. Binnen zestig seconden is de werkplek gereed. Omdat de vloer vlak is en de werkhoogte beperkt blijft tot onder de vier meter, zijn complexe stabilisatoren hier niet nodig. De korte lengte van de steiger maakt het mogelijk om tussen de bureaus door te manoeuvreren zonder het hele interieur te hoeven verbouwen.
Bij de renovatie van een blinde gevel van een winkelpand is meer ruimte vereist. De metselaar werkt met een brede rolsteiger van 135 centimeter. Hij heeft hierdoor voldoende loopruimte naast zijn speciekuip en stapels stenen. Omdat de steiger vrijstaand is en hij op acht meter hoogte werkt, staan de vier uitzetpoten maximaal uitgespreid. Dit vergroot het draagvlak aanzienlijk. Ondanks de hoogte en de winddruk op het geveldoek dat hij aan de steiger heeft bevestigd, blijft de constructie onverzettelijk staan. Zodra het voegwerk in het bovenste segment klaar is, laat hij de constructie gecontroleerd zakken om de lagere delen van de muur aan te pakken.
Veiligheid op wielen is geen suggestie, het is een streng wettelijk kader. De NEN-EN 1004-1 vormt de technische ruggengraat voor het ontwerp van rolsteigers. Sinds de ingrijpende wijziging in 2021 is de reikwijdte van deze norm verbreed; ook steigers onder de 2,5 meter platformhoogte moeten nu aan deze constructieve eisen voldoen. Geen uitzonderingen meer voor de kleine kamersteiger. Het Arbobesluit, specifiek artikel 7.23, legt de nadruk op de arbeidsplaats op hoogte. Hierin staat helder dat valgevaar voorkomen moet worden, bij voorkeur door collectieve maatregelen boven persoonlijke bescherming. Voor de praktijk betekent dit dat een platform altijd rondom voorzien moet zijn van een heupleuning, een knieleuning en een kantplank.
Het A-blad Rolsteigers fungeert als de praktische vertaalslag van de wetgeving binnen de Nederlandse bouwsector. Het is geen wet, maar wel de norm die de Inspectie SZW hanteert bij controles. Cruciaal hierin is de verplichte veilige opbouwmethode. Sinds enkele jaren is het plaatsen van een voorloopleuning de standaard. Dit systeem waarborgt dat de monteur nooit op een platform staat zonder dat er al een leuning aanwezig is. De wetgever dwingt hiermee een werkwijze af waarbij de opbouwer altijd beschermd is tegen valgevaar. De maximale opbouwhoogte en de noodzaak voor stabilisatoren zijn direct gekoppeld aan de berekeningen uit de NEN-EN 1004, waarbij ook het verschil tussen binnengebruik en buitengebruik — met het oog op windbelasting — juridisch en technisch is vastgelegd.
De houten ladder domineerde decennialang de kleinschalige bouw. Terwijl zware stalen buizen in de vroege twintigste eeuw de standaard vormden voor vaste steigerconstructies, ontstond er na de wederopbouw een groeiende behoefte aan snellere, mobiele oplossingen voor kortstondig onderhoud aan de groeiende stedelijke bebouwing. Geen wekenlang project, maar een klus van een middag. De echte technische omslag kwam in de jaren zestig met de grootschalige introductie van aluminium in de constructiesector.
Lichter dan staal. Corrosiebestendig. Maar bovenal: handelbaar genoeg om op wielen te zetten zonder dat de basisconstructie onder haar eigen gewicht bezweek of onhandelbaar werd voor één persoon. In de jaren tachtig en negentig volgde de standaardisatie van de koppelstukken. Waar vroege systemen nog vaak afhankelijk waren van specifieke klemmen of boutverbindingen, zorgde de opkomst van de gestandaardiseerde pen-gatverbinding en de verende borgclip voor de modulaire snelheid die we vandaag kennen. De focus verschoof van louter draagvermogen naar montagegemak. Recente decennia kenmerken zich vooral door een verschuiving in veiligheidsfilosofie; de transitie van losse schoren naar geïntegreerde systemen zoals voorloopleuningen is een direct gevolg van strengere Europese richtlijnen die de traditionele, risicovolle opbouwmethodiek uit de markt hebben gedrukt.
Volandis | Rolsteiger | Manutan | Stigas | Netwerkbedrijven.dearbocatalogus