De grandeur van de Korinthische orde. Die zie je pas écht, tastbaar, wanneer je oog in oog staat met de overgebleven bouwwerken waar ze de tand des tijds getrotseerd heeft. Het abstracte idee van die acanthusbladeren en kleine voluten, dat komt tot leven.
Neem nu de imposante ruïne van de tempel van Zeus Olympios in Athene. Een kolossale constructie, hoewel nooit helemaal voltooid zoals gepland, die een woud aan Korinthische zuilen tentoonstelt. Elk van die kapitelen, een meesterwerk op zich, waar de acanthusbladeren zich weelderig uitrollen, een duidelijk voorbeeld van de Griekse interpretatie, massief en toch elegant.
Of stap binnen in het Romeinse Pantheon. Daar, in de diepte van de nissen en langs de muren, dragen rijen slanke Korinthische zuilen de zware architraven. Hun kapitelen, zorgvuldig uitgewerkt, vangen het licht dat door de oculus valt. Het demonstreert hoe de Romeinen de orde omarmden, zelfs in hun meest iconische, innovatieve bouwwerken.
En dan zijn er nog de overgebleven drie zuilen van de Tempel van Castor en Pollux op het Forum Romanum. Een iconisch beeld. Fier staan ze overeind, met hun gedetailleerde Korinthische kapitelen, die als een kroon op de slanke schachten rusten, een constant visueel ankerpunt in het verder zo gefragmenteerde landschap van het Forum.
De Korinthische orde. Een relatieve laatkomer op het architectonische toneel van het klassieke Griekenland. Pas in de late vijfde eeuw voor Christus, toen Dorische soberheid en Ionische elegantie reeds stevig waren gevestigd, manifesteerde zij zich voor het eerst, vaak als een luxueuze variant voor specifieke interieurs of kleinere monumenten. De vroegste sporen, zoals in de tempel van Apollo Epicurius in Bassae, tonen een voorzichtige introductie, verlegen bijna, naast de meer gangbare ordes.
De ware bloeiperiode brak aan met de Romeinen. Zij, met hun ongekende drang naar monumentale bouwwerken en een esthetiek die grandeur en verfijning hoog in het vaandel droeg, omarmden de Korinthische orde met open armen. Waar de Grieken haar spaarzaam toepasten, zagen de Romeinen in het rijk versierde Korinthische kapiteel de perfecte uitdrukking van hun keizerlijke macht en weelde. Dit kapiteel, met zijn acanthusbladeren en voluten, vormde de ideale versiering voor hun kolossale tempels, theaters en basilieken, het gaf een ongeëvenaarde visuele rijkdom die perfect paste bij de imperiale ambities.
Deze adoptie transformeerde de Korinthische orde van een verfijnd detail tot een dominante architectonische uitdrukking. De Romeinse bouwmeesters gingen zelfs verder. Zij ontwikkelden de Composiete orde, een hybride vorm die de acanthusbladeren van het Korinthische kapiteel combineerde met de voluten van de Ionische, waarmee zij een nog rijker en imposanter esthetisch statement creëerden. Zo evolueerde de Korinthische, van een Griekse innovatie naar de quintessens van Romeinse bouwkunst, die nog eeuwenlang de architectuur zou beïnvloeden.
Joostdevree | Nl.wikipedia | Encyclo | En.wikipedia | Startpagina | Wikiwand | Historiek | Trynwalden | Br.pinterest