De maatvoerder begint. Smetlijnen markeren de verharde vloer en dicteren de exacte route van de toekomstige wanden. Langs deze lijnen plaatst de bekistingsploeg de lage mallen, meestal vervaardigd uit houten regels of specifieke stalen systeemonderdelen, die met slagpennen of klemmen onwrikbaar aan de vloer worden verankerd. Omdat de kim de basis vormt voor het volledige verticale casco, is een afwijking van slechts enkele millimeters direct van invloed op de maatvoering van de gehele verdieping.
De aanwezige stekken uit de vloer steken fier omhoog binnen de bekistingsruimte. Men stort de betonmortel handmatig of met een kleine kubel in de smalle stroken, waarbij het mengsel zorgvuldig wordt verdicht om grindnesten te voorkomen. De bovenzijde wordt vlak afgestreken. Na de initiële uitharding volgt de ontkisting en blijft een strakke, solide rand achter. Deze rand fungeert als een onwrikbare aanslag voor de zware wandpanelen die later tegen de kim aan worden gedrukt. Geen speling mogelijk. De kim staat.
Stelt u zich een bouwplaats voor waar een torenkraan een wandkist van achttien vierkante meter positioneert. De wind heeft vrij spel. Zonder die fysieke betonnen rand van de kim zou het centimeterwerk onderaan de wand een onmogelijke opgave worden. De kraanmachinist viert de kettingen, de bekistingsploeg drukt de zware stalen kist simpelweg tegen de gestorte betonrand aan. Vast is vast. De kim fungeert hier als een onverzettelijke aanslag die de horizontale krachten van de betonmortel tijdens de stort opvangt.
In een natte bouwput voor een parkeergarage is de kimbekisting onmisbaar voor de waterhuishouding. Men plaatst hier de bekisting rondom een centraal opgesteld kimblik. Het resultaat na het storten? Een strakke betonrand waar de stalen strip fier uit omhoog steekt. Deze constructie zorgt ervoor dat de horizontale stortnaad tussen vloer en wand naar een hoger niveau wordt getild, waardoor de kans op lekkage door optrekkend grondwater aanzienlijk afneemt.
Bij de seriematige woningbouw telt elke minuut in de cyclus. Maandagochtend wordt de vloer gestort. Maandagmiddag, zodra de beton voldoende is opgestijfd, worden de lijnen gesmeten en de kimbekisting gemonteerd. Dinsdagochtend zijn de kimmen al hard genoeg om de tunnelbekisting overheen te rijden. Hier dient de kim niet alleen voor de maatvoering. Het voorkomt ook dat de betonmortel van de wanden onder de bekisting doorloopt op de vers gestorte vloer. Geen slordige betonbaarden, maar een messcherpe aansluiting.
Bij een kleinschalige aanbouw zie je vaak de traditionele methode. Twee vuren regels, exact parallel op 15 centimeter afstand van elkaar op de betonvloer geschoten. Hiertussen wordt met een emmer of kleine kubel handmatig beton gestort. Het ziet er ambachtelijk uit. Simpel. Doeltreffend. De bekistingsploeg controleert met een waterpas of de bovenzijde van de houten regels exact gelijk ligt, zodat de wandkisten die erop komen te staan direct zuiver te lood staan.
De kim vormt het juridische en technische nulpunt van de verticale constructie. Maatvoering is geen suggestie. Het is een eis. Volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL) moet elk bouwwerk voldoen aan strikte fundamentele regels voor constructieve veiligheid. Hierbij speelt de NEN-EN 13670 een hoofdrol. Deze norm reguleert de uitvoering van betonconstructies en stelt onverbiddelijke eisen aan de toleranties van bekistingen. Een kimbekisting die buiten de gestelde marges valt, compromitteert de stabiliteit van de gehele bovenliggende wandstructuur. Fouten in de kim werken door. Ze cumuleren. Een afwijking onderaan betekent een scheve wand bovenaan. Dit raakt direct de wettelijke aansprakelijkheid van de aannemer bij constructieve gebreken.
Arbeidsomstandigheden zijn eveneens verankerd in de regelgeving rondom de kimbouw. De Arbowet schrijft een veilige werkomgeving voor tijdens de montage van zware bekistingselementen. De kim fungeert hierbij als een noodzakelijke fysieke borging. Het voorkomt dat zware wandpanelen gaan schuiven of onderuit lopen tijdens het stelproces met de torenkraan. Zonder de kim als aanslag ontstaan levensgevaarlijke situaties op de werkvloer. Daarnaast wordt in bestekken vaak verwezen naar de NEN 6722 (Voorschriften Beton – Uitvoering), die de esthetische en technische kwaliteit van het betonoppervlak en de stortnaden bewaakt. Een strakke kim is de basis voor een vloeidichte aansluiting die moet voldoen aan deze vigerende kwaliteitsnormen.
De kimbekisting vond zijn oorsprong in de professionalisering van de gietbouw tijdens de wederopbouwperiode. Vroeger was beton vloeibaar goud zonder duidelijke grenzen aan de onderzijde. In de vroege dagen van gewapend beton stonden wandkisten vaak koud op de ruwe vloer. Lekverlies was troef. Grindnesten aan de voet van de wand vormden eerder regel dan uitzondering, simpelweg omdat de aansluiting tussen de verticale bekisting en de vaak nog onvlakke vloer niet waterdicht te krijgen was. De introductie van een gestorte betonrand — de kim — loste dit constructieve probleem op.
In de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw maakte de woningbouw in Nederland een enorme schaalsprong door de opkomst van de tunnelgietbouw. Snelheid werd leidend. De kimbekisting evolueerde in deze periode van een ambachtelijk getimmerd hulpstuk van vuren regels naar een industrieel instrument. Waar men voorheen vertrouwde op het timmermansoog en een paar grove houten regels om de voet van een betonwand in toom te houden, dwong de repetitie in de tunnelbouw tot een gestandaardiseerde aanpak. Maattoleranties werden strikter. Een afwijking onderin de tunnel betekende immers een cumulatieve fout in de rest van het casco.
Met de komst van gespecialiseerde bekistingsleveranciers verschoof de focus van improvisatie op de bouwplaats naar systeembeheersing. De stalen kimbekisting werd gemeengoed. Deze systemen boden niet alleen de nodige stijfheid om de hydrostatische druk van het vloeibare beton te weerstaan, maar zorgden ook voor een exact gedefinieerd 'nulpunt' voor de verdiepingshoogte. De laatste decennia is de technische evolutie vooral zichtbaar in de integratie van isolatiewaarden. De opkomst van de verloren kimbekisting uit vezelcement of hardschuim markeert de meest recente stap. Hierbij is de historische functie van de mal versmolten met de moderne noodzaak om koudebruggen bij de vloer-wandverbinding te elimineren. De kim is getransformeerd van een tijdelijk hulpmiddel naar een permanent onderdeel van de gebouwschil.