De feitelijke verwerking begint met de positionering in de binnenhoek van de te koppelen bouwdelen. Strak tegen de vlakken aan. Bij verbindingen tussen houten componenten worden de perforaties benut voor het indrijven van ankernagels of schroeven, waarbij de verdeling van deze middelen de uiteindelijke schuifsterkte bepaalt. Krachtoverdracht staat centraal. Wanneer een overgang naar beton of metselwerk vereist is, verschuift de uitvoering naar het gebruik van de grotere gaten voor bouten of spreidankers.
Dit proces vereist een voorafgaande boorgang in de harde ondergrond. Eerst boren, dan fixeren. De stijfheid van de constructie wordt ontleend aan de wijze waarop de flenzen de krachten spreiden over de houtvezels. Vaak ziet men een paarsgewijze toepassing om torsie in de balk te voorkomen. De integratie van het anker in de ruwbouw zorgt voor een mechanische continuïteit tussen structurele elementen zonder de noodzaak voor ingewikkelde inkepingen of traditionele houtverbindingen.
Staal is niet zomaar staal. Soms telt de dikte, soms de vouw. Het meest fundamentele onderscheid bij griphoekankers ligt in de aanwezigheid van een versterkingsril. Dit is een ingeperste ribbe in de binnenhoek van het anker. Waar een plat griphoekanker zonder ril nog enige flexibiliteit vertoont onder zware belasting, blokkeert de ril elke vorm van buiging. Voor zware balkverbindingen in de kapconstructie kies je de versterkte variant. Voor licht regelwerk of aftimmeringen volstaat de gladde uitvoering vaak prima. De dikte varieert doorgaans tussen de 2,0 en 3,0 millimeter, waarbij elke halve millimeter extra een significante sprong in de toelaatbare schuifkracht betekent.
Het gatenpatroon is zelden toevallig. Men vindt vaak een combinatie van kleine perforaties voor ankernagels (4,0 mm) en grotere gaten voor bouten (M10 of M12). Er bestaan ook varianten met sleufgaten. Handig voor nastellen. Een timmerman die op een betonvloer moet ankeren, vervloekt een anker zonder groot gat voor de keilbout.
| Type | Materiaal | Toepassing |
|---|---|---|
| Standaard | Sendzimir verzinkt staal | Binnensituaties, houtskeletbouw, droge ruimtes. |
| Corrosiebestendig | RVS A2 (AISI 304) | Buitengebruik, lichte blootstelling aan vocht. |
| Hoogwaardig RVS | RVS A4 (AISI 316) | Kustgebieden, chemische industrie, zoute lucht. |
| Extra beschermd | Thermisch verzinkt | Zware belasting in agressieve buitenmilieus. |
Verwar een griphoekanker overigens nooit met een simpel stoelhoekje uit de doe-het-zelfzaak. Een stoelhoekje mist de gecertificeerde staalkwaliteit en de specifieke dikte die nodig is voor constructieve veiligheid. Het griphoekanker draagt een CE-markering. Dat is geen detail, het is een garantie dat het huis blijft staan bij storm. Er zijn ook nog de ongelijke varianten, waarbij één flens aanzienlijk langer is dan de andere. Ideaal voor aansluitingen op smalle gordingen of bij beperkte montageruimte op een muurplaat.
Stel je een pas geplaatste houtskeletbouwwand voor op een ruwe betonvloer. De onderregel ligt strak, maar de stijfheid ontbreekt nog volledig. Hier grijpt de vakman naar een zwaar griphoekanker met versterkingsril. Eén flens plat op het beton, vastgezet met een slagplug door het grote boutgat, de andere flens met zes ankernagels diagonaal in het hout. De wand staat direct onwrikbaar. Geen zijwaartse speling mogelijk.
In de kapconstructie van een doorsnee eengezinswoning kom je ze ook tegen. Kijk bij de aansluiting van de gordingen op de gemetselde kopgevel. Vaak zie je ze paarsgewijs. Ze fixeren de zware vurenhouten balken en vangen de windbelasting op die op het dakvlak drukt. De krachten gaan direct naar de ringbalk. Stabiel en betrouwbaar.
Let eens op in een onafgewerkte schuur of garage. De zilverkleurige hoekjes met de vele kleine gaatjes zijn direct herkenbaar. Soms zitten ze wat verborgen onder een laag stof, maar hun functie is altijd hetzelfde: het borgen van de structurele geometrie. Geen ingewikkeld pen-en-gatwerk, maar pure mechanische zekerheid.
Regels zijn geen suggesties in de bouw. De constructieve veiligheid van een gebouw is juridisch vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL), de opvolger van het Bouwbesluit. Hierin wordt geëist dat een bouwwerk gedurende een vastgestelde referentieperiode bestand is tegen de krachten die erop inwerken. Griphoekankers spelen hierin een sleutelrol bij het borgen van de stabiliteit van houten constructies.
De Europese Verordening Bouwproducten (CPR) maakt een CE-markering verplicht voor ankers die constructief worden toegepast. Dit betekent dat de fabrikant een Declaration of Performance (DoP) moet kunnen overleggen. Zonder deze documentatie is de herkomst en de rekenwaarde van het staal onduidelijk. NEN-EN 14592 specificeert de eisen voor verbindingsmiddelen in houtconstructies, terwijl NEN-EN 1995 (Eurocode 5) de rekenregels voorschrijft voor het ontwerp en de berekening van de verbindingen zelf. Cruciaal voor de constructeur. De berekening bepaalt niet alleen de dikte van het anker, maar ook het exacte aantal en type nagels of schroeven.
Eisen aan corrosiewering zijn vastgelegd in verschillende klimaatklassen. Binnen droge omgevingen volstaan verzinkte ankers, maar zodra een constructie aan de buitenlucht of agressieve milieus wordt blootgesteld, dwingt de normering het gebruik van roestvast staal of thermisch verzinkte varianten af. Het negeren van deze materiaalvoorschriften leidt tot vroegtijdige degradatie van de verbinding. De wet handhaaft op resultaat: de stabiliteit mag nooit in het geding komen.
De echte technische sprong zat in de koude vervorming van staalplaat. Fabrikanten ontdekten dat een specifiek gatenpatroon de krachtverdeling over de houtvezels optimaliseerde zonder het hout te splijten. In de jaren '80 volgde de brede introductie van de verstijvingsril. Door een ribbe in de binnenhoek te persen, kon men met dunner staal — en dus minder materiaal — een hogere stijfheid bereiken. Een revolutie in materiaalefficiëntie. Waar men voorheen vertrouwde op de massa van het staal, vertrouwt men sindsdien op de geometrie van het anker. Met de komst van de Eurocodes rond de eeuwwisseling transformeerde het griphoekanker definitief van een 'handig hulpstuk' naar een exact berekend constructie-element. Geen timmermansgevoel meer. Pure statische bewijslast.
Scribd | Eshop.wurth | Prezi