De integratie van een draadscherm in een constructie begint bij de positionering, waarbij de functie de methode dicteert. Bij horizontale verwerking als vloerwapening rusten de matten op afstandhouders van beton of kunststof. Dit garandeert dat het vloeibare beton de draden volledig omsluit. Cruciaal is de dekking. Zonder voldoende afstand tot de bekisting of de ondergrond krijgt corrosie vrij spel. Men legt de schermen met een voorgeschreven overlap over elkaar heen, waarbij vlechtdraad en een vlechttang de afzonderlijke elementen tot één onwrikbaar geheel verbinden.
Verticale plaatsing vraagt om een andere dynamiek. Hier fungeert het draadscherm vaak als invulling tussen palen of als vrijstaand element voor gevelbegroeiing. Men monteert het scherm met rvs-beugels of speciale klemmen direct tegen de draagconstructie. De spanning op het raster moet constant blijven om doorbuiging te voorkomen. Indien nodig wordt het scherm op maat gemaakt; een haakse slijper of boutenschaar hapt door het staal, waarna de open snijvlakken vaak een nabehandeling krijgen om oxidatie tegen te gaan. Het resultaat is een strak, transparant vlak dat weerstand biedt aan winddruk of het gewicht van klimplanten.
Niet elk raster is gelijk. De variatie zit in de knoop. Bij het puntgelaste draadscherm liggen de metaaldraden haaks op elkaar en zijn ze op elk kruispunt versmolten. Dit resulteert in een star, vormvast paneel dat niet zomaar vervormt. Ideaal voor constructieve doeleinden. Daartegenover staat het gevlochten draadscherm, in de volksmond vaak harmonicagaas genoemd. Hierbij zijn de draden in elkaar gedraaid zonder vaste verbinding. Flexibeler. Meeverend. Het vangt klappen op zonder te breken, wat het geschikt maakt voor langere terreinafscheidingen op ongelijk terrein.
De omgeving bepaalt de jas van het scherm. Blank staal is de brute variant. Onbehandeld. Het roest zodra de luchtvochtigheid stijgt, maar dat is geen enkel probleem wanneer het volledig in het beton verdwijnt; de alkaliteit van het beton beschermt het staal tegen verdere corrosie. Voor zichtwerk buiten is dit ondenkbaar. Daar regeert het thermisch verzinkte draadscherm. Een zinkbad zorgt voor een zilverkleurige, opofferende beschermlaag tegen de elementen. Voor wie kleur wenst, zijn er gecoate schermen. Meestal antraciet of dennengroen. De poedercoating biedt een extra barrière en zorgt dat het scherm visueel versmelt met de beplanting.
De terminologie is diffuus. In de ruwbouw spreekt men consequent over een bouwstaalmat of wapeningsnet. Hierbij ligt de focus op treksterkte en de diameter van de draad. Gaat het om de tuin? Dan valt al snel de term trellis of klimscherm. Deze varianten zijn lichter uitgevoerd. Soms van rvs voor een luxe uitstraling. Het draadscherm wordt ook vaak verward met strekmetaal, maar daar is geen sprake van afzonderlijke draden; dat wordt uit een plaat gesneden en uitgerekt. Een wezenlijk ander productieproces met een andere esthetiek. Een draadscherm blijft altijd een samenstel van individuele strengen.
Een blinde bakstenen muur die wel wat leven kan gebruiken. De hovenier monteert verzinkte draadschermen met mazen van 150 millimeter op rvs-afstandhouders tegen de gevel. De klimop vindt direct houvast. Het scherm biedt weerstand aan zware windvlagen en draagt moeiteloos het toenemende gewicht van de volwassen beplanting. De muur zelf blijft droog en kan blijven ademen door de bewuste tussenruimte.
De fundering van een zwaar tuinmuurtje. In een smalle sleuf liggen op maat geknipte stroken bouwstaalmat op kleine betonblokjes. Het vloeibare beton omsluit de draden volledig. Het draadscherm fungeert hier als de onzichtbare ruggengraat die voorkomt dat de constructie bij de eerste de beste vorstperiode knakt door zettingen in de ondergrond. Voor een zwaarder belaste garagevloer worden de matten met vlechtdraad aan elkaar geknoopt. Zo ontstaat een ononderbroken netwerk dat krimpscheuren tot een minimum beperkt.
Een beveiligde opslagplaats voor gasflessen achter een werkplaats. Puntgelaste schermen vormen de wanden van de kooi. Het is oerdegelijk. Inbraakwerend. Tegelijkertijd zorgt de open structuur ervoor dat eventuele gaslekkages niet ophopen, maar direct vervliegen in de buitenlucht. Veiligheid door transparantie. In moderne kantoorinterieurs zie je vergelijkbare schermen terug als industriële scheidingswanden; zwart gecoat en uiterst functioneel als modulair prikbord voor technische tekeningen of gereedschap.
Oorspronkelijk was het draadscherm weinig meer dan een verzameling handmatig in elkaar gedraaide ijzerdraden. Functioneel als afrastering of zeef. De echte transformatie vond plaats tijdens de industrialisatie, toen elektrisch weerstandslassen zijn intrede deed. Puntlassen verving het tijdrovende vlechten. Starheid was de winst. Hierdoor ontstond een product dat niet alleen ruimtes kon scheiden, maar ook krachten kon opvangen in een stabiel vlak.
De opkomst van de industriële betonbouw aan het begin van de twintigste eeuw markeerde het kantelpunt waarbij de losse wapeningsstaaf plaatsmaakte voor het geprefabriceerde net. Tijd werd geld. Tijdens de wederopbouw na 1945 explodeerde de vraag naar gestandaardiseerde bouwstaalmatten. Men had haast. De focus verschoof van puur ijzer naar hoogwaardig koudgetrokken staal met een hogere vloeigrens. Sinds de jaren zeventig en tachtig wonnen conserveringstechnieken zoals thermisch verzinken en poedercoaten aan terrein, waardoor het draadscherm uit de anonimiteit van het beton trad en een prominente rol kreeg in de architectuur en tuinarchitectuur. Modernisering van de productielijnen maakt nu mazen op de millimeter nauwkeurig mogelijk. Efficiënt en onverwoestbaar.
Encyclo | Kennis.hunzeenaas | Storacon | Vandebuntbetonwerken | Almetaal